BTProf. Dr. Burak TatlıÇocuk Nörolojisi ve Gelişim
Bölmə 10 · Destek ve İzlem

Terapiler: Fizyoterapi, Ergoterapi, Dil-Konuşma

Prof. Dr. Burak Tatlı
Written and medically reviewed by
Prof. Dr. Burak Tatlı

Specialist in Pediatric Neurology & Developmental Pediatrics

İstanbul University-Cerrahpaşa Faculty of Medicine · Nörogender Association

Last reviewed:

Terapiler, Down sendromlu çocuğun kendi hızında yeni beceriler kazanmasına yardım eden en değerli araçlardan biridir. Fizyoterapi, ergoterapi ve dil-konuşma terapisi birlikte çalışır; her biri gelişimin farklı bir alanına dokunur. Amaç, çocuğu bir başkasıyla yarıştırmak değil, onun kendi ilerlemesini adım adım desteklemektir.

Fizyoterapi — hareket, denge ve tonus

Fizyoterapi kaba motor becerilere odaklanır: başını dik tutma, oturma, emekleme, ayağa kalkma ve yürüme gibi büyük kas hareketleri. Down sendromlu çocuklarda kas tonusu (kasların dinlenme sırasındaki gerginliği) sıklıkla düşüktür; buna hipotoni denir. Bu yüzden bu basamaklar biraz daha geç ve daha çok tekrarla gelebilir. Fizyoterapist, çocuğun kaslarını güçlendiren, dengesini ve duruşunu geliştiren oyunlu egzersizler planlar; eklemler gevşek olduğunda güvenli ve doğru hareketi öğretir.

Ergoterapi — ince motor, öz bakım ve duyu

Ergoterapi, günlük hayatı kolaylaştıran küçük ama önemli becerilere çalışır: elleri ustaca kullanma, kendi işini görebilme ve çevreden gelen sesleri, dokunuşları, hareketleri rahat karşılayabilme. Ergoterapist bu becerileri çocuğun gününe yediren, oyun içine gizlenmiş etkinliklerle ilerletir.

  • Kaşık-çatal tutma, bardaktan içme ve kendi başına yemek yeme
  • Giyinme-soyunma, düğme ilikleme, fermuar çekme gibi öz bakım adımları
  • Kalem, makas ve boncuk gibi küçük nesnelerle ince motor çalışmaları
  • Sesler, dokunuşlar ya da hareketlere verdiği tepkileri dengelemeye yardım eden duyusal çalışmalar

Dil ve konuşma terapisi — anlama, ifade ve beslenme

Dil-konuşma terapisi hem anlamayı (kendisine söyleneni kavrama) hem ifadeyi (kendini anlatma) destekler. Çoğu çocukta anlama, konuşmanın önünde gider; yani söylenenleri konuşmaya başlamadan önce anlarlar. Konuşma gelene kadar arada köprü kurmak için basit işaretler ve resim-görsel destekler çok işe yarar; bunlar konuşmayı geciktirmez, tersine iletişimi ve motivasyonu artırır. Bu terapistler gerektiğinde yutma ve beslenme güçlüklerinde de yol gösterir.

Aklınızda kalsın

Terapinin asıl sihri seans odasında değil, evde ve okulda tekrar edilen küçük anlarda ortaya çıkar. Ev ve okulun aynı dili konuşması, yani aynı hedeflere benzer yollarla çalışması ilerlemeyi hızlandırır. Terapistinizden birkaç basit egzersiz isteyip günlük rutine yediren aileler çoğu zaman en güzel gelişmeyi görür. Kısa, oyunlu, hedefe yönelik ve tekrarlı çalışmalar; uzun ama sıkıcı seanslardan daha etkilidir.

Ne zaman doktora başvurmalı
  • Daha önce kazandığı bir becerinin (oturma, kelime, kendi başına yeme gibi) belirgin biçimde kaybolması
  • Uzun süre düzenli terapiye rağmen hiçbir alanda ilerleme görülmemesi
  • Yeme sırasında sık öksürme, boğulur gibi olma ya da yeterince kilo alamama
  • Kas tonusunda ya da hareketlerinde ailenin fark ettiği ani bir değişiklik

Bu site yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. İçerikler tanı, tedavi veya reçete yerine geçmez; doktorunuzun bakımının yerini almaz.