Sağlık İzlemi ve Kırmızı Bayraklar
Specialist in Pediatric Neurology & Developmental Pediatrics
İstanbul University-Cerrahpaşa Faculty of Medicine · Nörogender Association
Last reviewed:
Bu son bölümde, Down sendromlu çocuklarda düzenli göz önünde tutulması iyi olan sağlık alanlarını ve hangi belirtilerin vakit kaybetmeden hekime başvurmayı gerektirdiğini sade bir şekilde topluyoruz. Amacımız sizi tedirgin etmek değil; nelere dikkat edeceğinizi bilerek daha rahat ve güvenli hissetmenizi sağlamaktır.
Düzenli izlenmesi iyi olan alanlar
Down sendromlu çocuklarda bazı alanlar diğer çocuklara göre biraz daha yakından izlenir. Bunların çoğu, düzenli kontrollerle erkenden fark edilir ve rahatça yönetilir. Çocuğunuzu izleyen hekim, yaşına göre hangi kontrollerin ne zaman yapılacağını sizinle birlikte planlar.
- Gelişim: hareket, denge, konuşma ve öğrenme becerilerinin düzenli takibi
- İşitme: sık geçirilen kulak iltihapları ve işitmenin konuşmayı da etkileyebilmesi nedeniyle önemli
- Görme: gözlük gerektiren kusurlar ve şaşılık gibi durumlar için göz kontrolleri
- Tiroit bezi: enerji, kilo ve gelişimi etkileyebildiği için aralıklı kan kontrolleri
- Kalp: özellikle bebeklik döneminde kalple ilgili bir değerlendirme
- Uyku ve solunum: uykuda rahat nefes alıp almadığının gözlenmesi
- Beslenme ve büyüme: kilo alımı, boy ve beslenme güçlüklerinin takibi
Boyun, denge ve sinir sistemi belirtileri
Down sendromlu bazı çocuklarda boynun en üst omurları biraz daha gevşek olabilir. Çoğu çocukta bu hiçbir soruna yol açmaz; ancak nadiren bu gevşeklik sinirlere baskı yaparak belirti verebilir. Bu nedenle boyunda ağrı, başın sürekli bir tarafa eğik durması, yürüme ve dengede bozulma ya da ellerini eskisi kadar iyi kullanamama gibi yeni ortaya çıkan değişiklikleri ciddiye almak gerekir. Yeni bir spora, dalışa ya da bazı zorlayıcı hareketlere başlamadan önce hekiminizin görüşünü almanız iyi olur.
Nöbet, uyku ve becerilerde değişiklik
Down sendromlu çocukların bir kısmında nöbet (halk arasında «havale») görülebilir; özellikle bebeklerde ani kasılma ve öne düşme gibi tekrarlayan hareketler dikkatle izlenmelidir. Uykuda belirgin horlama ya da nefesin bir an durup yeniden başlaması, uyku sırasındaki solunum güçlüğünün işareti olabilir. Daha önce kazanılmış bir becerinin (yürüme, konuşma, kendi kendine yemek yeme gibi) yavaş yavaş ya da hızla kaybolması ise her zaman değerlendirilmesi gereken bir durumdur.
- Yeni başlayan nöbet ya da bebeklerde tekrarlayan ani kasılma, öne düşme, katılma hareketleri
- Daha önce yapabildiği bir becerinin (yürüme, konuşma, el kullanımı) kaybolması ya da geriye gitmesi
- Yürüyüş ve dengede belirgin bozulma, sık düşme, bacaklarda güçsüzlük
- Ellerini eskisi kadar iyi kullanamama, giderek sakarlaşma
- İdrar ya da dışkı kontrolünde daha önce olmayan yeni bir değişiklik
- Boyunda ağrı, başın sürekli bir tarafa eğik durması ya da boyun hareketlerinin kısıtlanması
- Şiddetli ve geçmeyen baş ağrısı, buna eşlik eden kusma
- Uykuda nefesin durup durup başlaması, belirgin horlama ve gündüz aşırı uykululuk
Bu liste, her an tetikte olmanız için değil; gerektiğinde hızlı davranabilmeniz için elinizde bir yol haritası olsun diyedir. Down sendromlu çocukların çoğu, düzenli izlem ve sevgi dolu bir ortamda kendi hızlarında büyür, öğrenir ve pek çok güçlü yanını ortaya koyar. Siz çocuğunuzu herkesten daha iyi tanırsınız; bir şeyin değiştiğini hissettiğinizde bunu çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşmanız, onun sağlığına yapabileceğiniz en değerli katkılardan biridir. Doğru zamanda atılan küçük adımlar, çocuğunuzun yolunu açık ve aydınlık tutar.
Bu site yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. İçerikler tanı, tedavi veya reçete yerine geçmez; doktorunuzun bakımının yerini almaz.