Giriş, Epidemiyoloji ve Kanıt Tabanının Durumu

Travmatik spinal yaralanma (TSY), omurga kolonunun ve/veya spinal kordun mekanik travmayla hasarlanmasıdır. Spinal kord tutulumu geliştiğinde ortaya çıkan travmatik spinal kord yaralanması (TSKY), yaşam boyu işlevsellik kaybının en yıkıcı nedenlerinden biridir. Bu bölüm, hastalığın epidemiyolojik çerçevesini ve klinik kararların temelini oluşturması açısından kritik olan kanıt tabanının güncel durumunu ele alır.

Epidemiyoloji

TSKY, dünya genelinde yılda yaklaşık 250.000-500.000 yeni olgu ile seyretmektedir. Yaş dağılımı klasik olarak bimodaldir: bir uçta motorlu araç kazaları, düşmeler, spor yaralanmaları ve şiddete bağlı yaralanmalarla genç erişkinler; diğer uçta, sıklıkla önceden var olan servikal spondiloz zemininde düşük enerjili düşmelerle santral kord sendromu gelişen yaşlılar yer alır. Erkek baskınlığı belirgindir. Son yıllarda yaşlı popülasyonda insidansın arttığı ve düşük enerjili düşmelerin giderek daha büyük bir pay oluşturduğu bildirilmektedir.

TSKY'nin klinik önemi motor ve duyusal defisitlerle sınırlı değildir; tabloya çok sistemli komplikasyonlar eşlik eder ve bunlar yaşam kalitesini uzun dönemde belirler.

• Kas-iskelet sistemi: kas atrofisi, spastisite, heterotopik ossifikasyon
• Nörolojik: seviyede veya seviye altında nöropatik ağrı
• Ürogenital ve gastrointestinal: mesane ve barsak disfonksiyonu
• Solunum: özellikle yüksek seviyeli yaralanmalarda solunum yetmezliği
• Otonomik: otonomik disfonksiyon (otonomik disrefleksi dahil)

Bu çok sistemli tablo, yönetimin tek bir disiplinin değil, çok disiplinli ve yaşam boyu süren bir bakım modelinin konusu olmasını gerektirir; akut dönem yönetimi ile kronik izlem birbirinden ayrı ancak sürekli bir bakım zincirinin halkalarıdır.

Kanıt Tabanının Durumu

Alanın en belirleyici özelliği, kanıt tabanının kısıtlılığıdır. TSKY yönetiminde randomize kontrollü çalışma sayısı azdır; sonuç olarak önerilerin büyük bölümü orta veya düşük kanıt düzeyindedir. Bu gerçeklik iki sonuç doğurur: klinik kararların bireyselleştirilmesi zorunludur ve daha az fark edilen bir yönüyle, kanıtlanmamış tedaviler bu boşluğu doldurma zemini bulur.