Boyun Omurgası ve Atlantoaksiyal İnstabilite

Specialist in Pediatric Neurology & Developmental Pediatrics
İstanbul University-Cerrahpaşa Faculty of Medicine · Nörogender Association
Last reviewed:
Down sendromlu bazı çocuklarda, boynun en üstündeki iki omur arasındaki bağlar diğer çocuklara göre biraz daha gevşek olabilir. Bu bölümde bunun ne anlama geldiğini, neden çoğu zaman sessiz kaldığını ve hangi durumlarda çocuğunuzu izleyen hekimle konuşmanın iyi olacağını sade bir dille anlatıyoruz.
Boynun üst omurlarında ne oluyor?
Boynumuzun en üstündeki iki omur, başımızı sağa sola çevirmemizi sağlayan özel bir eklemle birbirine bağlıdır. Down sendromlu çocukların bir kısmında bu bölgedeki bağlar daha esnek olduğu için, iki omur arasında normalden biraz fazla oynaklık görülebilir. Hekimler buna atlantoaksiyal instabilite, yani sade söyleyişle «boynun üst ekleminde fazladan gevşeklik» derler. Bu gevşeklik çoğu çocukta hiçbir soruna yol açmaz; yalnızca nadiren, omurların içinden geçen omuriliğe hafif bir baskı yaratabilir.
Çoğu çocukta belirti vermez
En önemli nokta şudur: bu gevşeklik bulunan çocukların büyük çoğunluğu hiçbir belirti yaşamaz; oyununu, okulunu ve günlük hayatını rahatça sürdürür. Yani bu, ailelerin her an endişeyle taşıması gereken bir durum değildir. Amaç çocuğunuzu gereksiz yere kısıtlamak değil, yalnızca birkaç uyarı işaretini tanımak ve belirli durumlarda önceden hekimle konuşmaktır. Bilgi sahibi ve sakin olmak, en iyi koruma yoludur.
Hangi durumlarda hekime danışmalı?
Boyun ekleminin daha çok zorlanabileceği bazı durumlarda, önceden çocuğunuzu izleyen hekimle konuşmak iyi olur. Hekiminiz gerekli görürse bir boyun filmi ya da başka bir değerlendirme isteyebilir ve hangi etkinliklerin çocuğunuz için güvenli olduğunu size özel olarak söyler. Aşağıdaki durumlar bu sohbeti yapmak için iyi fırsatlardır:
- Temaslı veya çarpışmalı sporlar (futbol, güreş, judo gibi) ya da trambolin, takla, amuda kalkma gibi boynu zorlayan hareketlere başlamadan önce
- Ameliyat, diş tedavisi veya anestezi gerektiren herhangi bir işlem öncesinde; anestezi ve cerrahi ekibin bu durumu bilmesi önemlidir
- Yeni bir spora, jimnastiğe veya yoğun fiziksel etkinliğe başlamadan önce
- Aşağıdaki uyarı işaretlerinden biri ortaya çıkarsa, o etkinliği bekletip önce hekime danışmak
- Boyun ağrısı, boynunu sürekli tek yöne eğik tutma veya başını çevirmekten kaçınma
- Yürüyüşünde bozulma: sık düşme, dengesizlik ya da daha önce rahatça yaptığı hareketleri yapamama
- El becerilerinde geriye gidiş: kalem tutma, düğme ilikleme, kaşık kullanma gibi işlerde belirgin kayıp
- Kollarında veya bacaklarında güçsüzlük, uyuşma ya da karıncalanma
- İdrar veya dışkı kontrolünde daha önce olmayan değişiklikler
- Bu belirtiler aniden ya da bir düşme, darbe veya kaza sonrası başlarsa vakit kaybetmeden acil olarak en yakın sağlık kuruluşuna başvurun
Bu site yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. İçerikler tanı, tedavi veya reçete yerine geçmez; doktorunuzun bakımının yerini almaz.