عنوان موثوق لصحة طفلك العصبية وتطوّره

Prenatal and childhood infections as risk factors for psychiatric disorders: A systematic review and meta-analysis.

75 kohort çalışmasını içeren bu sistematik derleme/meta-analize göre, gebelikte geçirilen enfeksiyonlar DEHB riskini %18 (RR=1.18), çocukluk döneminde (0-12 yaş) geçirilen enfeksiyonlar ise riski %45 (RR=1.45) artırıyor. Alt grup analizlerinde hem prenatal hem çocukluk dönemi bakteriyel enfeksiyonların DEHB ve ASD riskiyle ilişkili olduğu görülmüş. Bulgular, erken dönem immün aktivasyonun DEHB dahil çeşitli psikiyatrik bozukluk risklerinin şekillenmesinde rol oynayabileceğini destekliyor; ancak gözlemsel çalışmalara dayandığından nedensellik kesin değil.

Age-stratified interictal epileptiform discharges in SCN1A-related epilepsy: Association with early sodium channel-blocking antiseizure medication exposure.

(özet üretilemedi)

Translational reading frame predicts the pathogenicity of C-terminal frameshift deletions in MeCP2.

MECP2 geninde C-terminal bölgeyi etkileyen frameshift delesyonları (CTD'ler, RTT mutasyonlarının yaklaşık %10'u) her zaman hastalığa yol açmıyor; bazı tipik görünen CTD taşıyıcıları Rett sendromu geliştirmiyor. Çalışma, patojenitenin +2 okuma çerçevesine kayma sonucu oluşan "-PPX" (prolin-prolin-stop) motifine ve buna bağlı MeCP2 protein düzeyindeki belirgin azalmaya bağlı olduğunu; +1 çerçeveye kayan CTD'lerin ise bu motifi oluşturmadığı için benign kaldığını gösteriyor. Bu bulgu, hangi CTD mutasyonlarının patojenik hangilerinin benign olduğunu öngörmek için genetik danışmanlıkta kullanılabilecek pratik bir ayrım sunuyor; ayrıca fare modelinde stop kodonun triptofanla değiştirilmesi (adenin baz editörüyle uygulanabilir) fenotipi düzeltmiş, bu da gelecekteki gen düzeltme stratejileri için önemli bir kanıt oluşturuyor.

Impact of vigabatrin on risk of relapse of infantile spasms.

Vigabatrine yanıt veren 164 infantil spazm hastasının %38'i medyan 7.5 ayda relaps yaşamış. Önceki relaps öyküsü, başlangıçta eşlik eden diğer nöbet tipleri ve tanı sırasında anormal gelişim relaps riskini artıran bağımsız faktörler olarak bulunmuş. 100-149 mg/kg/gün aralığındaki orta doz vigabatrin, daha düşük dozlara kıyasla relapsa karşı koruyucu bulunmuş; bu bulgular tedavi süresi ve doz konusunda bireyselleştirilmiş yaklaşım için yol gösterici olabilir, ancak prospektif doğrulama gerekiyor.

Developmental pathways to autism in tuberous sclerosis complex: Evidence from a longitudinal cohort.

TSC'li 125 çocuğun ~10 yıl izlendiği bu kohort çalışmasında, katılımcıların yaklaşık %40'ında otizm tanısı, ek %42'sinde ise yüksek otistik belirti düzeyi saptanmış. Yapısal eşitlik modellemesi, TSC1/TSC2 mutasyonunun otizm skoruna iki ayrı yol üzerinden bağlandığını gösteriyor: biri yüksek kortikal tuber yükü ve infantil spazm üzerinden, diğeri doğrudan spazm üzerinden. Ayrıca güncel nöbet şiddeti ve düşük IQ da daha yüksek otizm skorlarıyla ilişkili bulunmuş. Bulgular, TSC'li bebeklerde erken ve şiddetli epileptik aktivitenin (özellikle infantil spazmların) sonraki otizm riskini artıran bağımsız bir gelişimsel yol olabileceğini destekliyor; bu da West sendromu tanısı konan TSC hastalarında erken spazm kontrolünün nörogelişimsel önemini vurguluyor.

Yeni etki mekanizmalı antiepileptik azetukalner: Faz 3 X-TOLE2 olumlu sonuçlandı

Xenon'un geliştirdiği azetukalner (Kv7 potasyum kanal açıcısı — yeni bir etki mekanizması) fokal başlangıçlı nöbetlerde erişkinlerde yürütülen Faz 3 X-TOLE2 çalışmasında birincil son noktaya ulaştı: 25 mg dozda aylık nöbet sıklığında medyan %53,2 azalma sağlandı (plaseboda %10,4). Nöbetlerinde en az %50 azalma görülen hasta oranı 25 mg grubunda %54,8, 15 mg grubunda %37,6 idi (plaseboda %20,8). İlaç genel olarak iyi tolere edildi (en sık baş dönmesi, baş ağrısı, uyku hali, yorgunluk). Çalışmaya çoğunlukla dirençli epilepsili (ortalama beş önceki ilaç denenmiş) hastalar alındı. Xenon, ABD FDA'ya ruhsat başvurusunu 2026'nın 3. çeyreğinde planlıyor; onaylanırsa azetukalner epilepside ilk Kv7 potasyum kanal açıcı ilaç olacak. Veriler Nisan 2026'daki AAN kongresinde sunulacak. (Erişkin çalışması; araştırma aşamasındadır, henüz ruhsatlı bir tedavi değildir; bilgilendirme amaçlıdır.)

Angelman için ION582 (REVEAL): Faz 3'te ilk kohortun alımı tamamlandı

Ionis'in Angelman sendromu için geliştirdiği antisens oligonükleotid (ASO) tedavisi ION582'nin Faz 3 REVEAL çalışmasında ilk kohortun (Kohort 1) hasta alımı tamamlandı (Temmuz 2026). Angelman topluluğunun görüşleri doğrultusunda tasarlanan REVEAL çalışması, tedavinin etkinliğini ve güvenliliğini değerlendirmek üzere planlandı. ION582, UBE3A geninin normalde susturulmuş olan babadan gelen kopyasını yeniden etkinleştirmeyi hedefler. (Araştırma aşamasındadır; henüz ruhsatlı bir tedavi değildir.)

Rett gen tedavisi TSHA-102: pivotal çalışmada dozlama tamamlandı

Rett sendromu için araştırma aşamasındaki gen tedavisi TSHA-102'nin REVEAL pivotal çalışmasında dozlama tamamlandı. Faz 1/2 Part A uzun dönem verilerinde katılımcıların tamamı ince motor, kaba motor ve iletişim alanlarında en az bir gelişimsel basamak kazandı veya yeniden kazandı; kazanımlar 12 ay ve üzerinde birikmeye devam etti. Genel olarak iyi tolere edildi; tedaviyle ilişkili ciddi advers olay veya doz-kısıtlayıcı toksisite bildirilmedi. (Araştırma aşamasındadır; henüz ruhsatlı bir tedavi değildir.)

Yeni ilaç denemesi: ION337 (ASCEND)

Ionis'in ION337 ilacı için ASCEND çalışması başladı: Dravet sendromlu 2–12 yaş çocuklarda güvenlilik ve tolerabilite değerlendiriliyor. Açık etiketli çalışma hâlen katılımcı alıyor (NCT07531745).

Genetik hedefli tedaviler ilerliyor

SCN1A'yı hedefleyen antisens tedavi (zorevunersen) Faz 3 çalışmada; erken verilerde nöbet azalması ve gelişimsel kazanım bildirildi.

ASO tedavileri Faz 3'te

UBE3A'nın sessiz babadan gelen kopyasını yeniden açmayı amaçlayan antisens tedaviler (GTX-102, ION582) geç aşama çalışmalarda.

İlk ilaç + gen tedavisi

Trofinetid Rett için onaylı ilk ilaç; MECP2 gen tedavileri (TSHA-102, NGN-401) ruhsatlandırma çalışmalarında.

Erken tedavi seyri değiştiriyor

Nusinersen, risdiplam ve gen tedavisi (onasemnogene) ile erken başlanan tedavi sonuçları belirgin iyileştiriyor; yenidoğan taraması kritik.

Dizileme tanı oranını artırdı

Tüm ekzom/genom dizileme, açıklanamayan epilepsi ve gelişim geriliğinde tanı oranını belirgin yükseltti; hassas (kişiye özel) tedavinin kapısını açıyor.

Yeni antiepileptik seçenekler

Senobamat, fenfluramin, kannabidiol ve ganaksolon gibi yeni ilaçlar dirençli epilepsi ve Lennox-Gastaut'ta seçenekleri genişletiyor.

Prenatal and childhood infections as risk factors for psychiatric disorders: A systematic review and meta-analysis.

75 kohort çalışmasını içeren bu sistematik derleme/meta-analize göre, gebelikte geçirilen enfeksiyonlar DEHB riskini %18 (RR=1.18), çocukluk döneminde (0-12 yaş) geçirilen enfeksiyonlar ise riski %45 (RR=1.45) artırıyor. Alt grup analizlerinde hem prenatal hem çocukluk dönemi bakteriyel enfeksiyonların DEHB ve ASD riskiyle ilişkili olduğu görülmüş. Bulgular, erken dönem immün aktivasyonun DEHB dahil çeşitli psikiyatrik bozukluk risklerinin şekillenmesinde rol oynayabileceğini destekliyor; ancak gözlemsel çalışmalara dayandığından nedensellik kesin değil.

Age-stratified interictal epileptiform discharges in SCN1A-related epilepsy: Association with early sodium channel-blocking antiseizure medication exposure.

(özet üretilemedi)

Translational reading frame predicts the pathogenicity of C-terminal frameshift deletions in MeCP2.

MECP2 geninde C-terminal bölgeyi etkileyen frameshift delesyonları (CTD'ler, RTT mutasyonlarının yaklaşık %10'u) her zaman hastalığa yol açmıyor; bazı tipik görünen CTD taşıyıcıları Rett sendromu geliştirmiyor. Çalışma, patojenitenin +2 okuma çerçevesine kayma sonucu oluşan "-PPX" (prolin-prolin-stop) motifine ve buna bağlı MeCP2 protein düzeyindeki belirgin azalmaya bağlı olduğunu; +1 çerçeveye kayan CTD'lerin ise bu motifi oluşturmadığı için benign kaldığını gösteriyor. Bu bulgu, hangi CTD mutasyonlarının patojenik hangilerinin benign olduğunu öngörmek için genetik danışmanlıkta kullanılabilecek pratik bir ayrım sunuyor; ayrıca fare modelinde stop kodonun triptofanla değiştirilmesi (adenin baz editörüyle uygulanabilir) fenotipi düzeltmiş, bu da gelecekteki gen düzeltme stratejileri için önemli bir kanıt oluşturuyor.

Impact of vigabatrin on risk of relapse of infantile spasms.

Vigabatrine yanıt veren 164 infantil spazm hastasının %38'i medyan 7.5 ayda relaps yaşamış. Önceki relaps öyküsü, başlangıçta eşlik eden diğer nöbet tipleri ve tanı sırasında anormal gelişim relaps riskini artıran bağımsız faktörler olarak bulunmuş. 100-149 mg/kg/gün aralığındaki orta doz vigabatrin, daha düşük dozlara kıyasla relapsa karşı koruyucu bulunmuş; bu bulgular tedavi süresi ve doz konusunda bireyselleştirilmiş yaklaşım için yol gösterici olabilir, ancak prospektif doğrulama gerekiyor.

Developmental pathways to autism in tuberous sclerosis complex: Evidence from a longitudinal cohort.

TSC'li 125 çocuğun ~10 yıl izlendiği bu kohort çalışmasında, katılımcıların yaklaşık %40'ında otizm tanısı, ek %42'sinde ise yüksek otistik belirti düzeyi saptanmış. Yapısal eşitlik modellemesi, TSC1/TSC2 mutasyonunun otizm skoruna iki ayrı yol üzerinden bağlandığını gösteriyor: biri yüksek kortikal tuber yükü ve infantil spazm üzerinden, diğeri doğrudan spazm üzerinden. Ayrıca güncel nöbet şiddeti ve düşük IQ da daha yüksek otizm skorlarıyla ilişkili bulunmuş. Bulgular, TSC'li bebeklerde erken ve şiddetli epileptik aktivitenin (özellikle infantil spazmların) sonraki otizm riskini artıran bağımsız bir gelişimsel yol olabileceğini destekliyor; bu da West sendromu tanısı konan TSC hastalarında erken spazm kontrolünün nörogelişimsel önemini vurguluyor.

Yeni etki mekanizmalı antiepileptik azetukalner: Faz 3 X-TOLE2 olumlu sonuçlandı

Xenon'un geliştirdiği azetukalner (Kv7 potasyum kanal açıcısı — yeni bir etki mekanizması) fokal başlangıçlı nöbetlerde erişkinlerde yürütülen Faz 3 X-TOLE2 çalışmasında birincil son noktaya ulaştı: 25 mg dozda aylık nöbet sıklığında medyan %53,2 azalma sağlandı (plaseboda %10,4). Nöbetlerinde en az %50 azalma görülen hasta oranı 25 mg grubunda %54,8, 15 mg grubunda %37,6 idi (plaseboda %20,8). İlaç genel olarak iyi tolere edildi (en sık baş dönmesi, baş ağrısı, uyku hali, yorgunluk). Çalışmaya çoğunlukla dirençli epilepsili (ortalama beş önceki ilaç denenmiş) hastalar alındı. Xenon, ABD FDA'ya ruhsat başvurusunu 2026'nın 3. çeyreğinde planlıyor; onaylanırsa azetukalner epilepside ilk Kv7 potasyum kanal açıcı ilaç olacak. Veriler Nisan 2026'daki AAN kongresinde sunulacak. (Erişkin çalışması; araştırma aşamasındadır, henüz ruhsatlı bir tedavi değildir; bilgilendirme amaçlıdır.)

Angelman için ION582 (REVEAL): Faz 3'te ilk kohortun alımı tamamlandı

Ionis'in Angelman sendromu için geliştirdiği antisens oligonükleotid (ASO) tedavisi ION582'nin Faz 3 REVEAL çalışmasında ilk kohortun (Kohort 1) hasta alımı tamamlandı (Temmuz 2026). Angelman topluluğunun görüşleri doğrultusunda tasarlanan REVEAL çalışması, tedavinin etkinliğini ve güvenliliğini değerlendirmek üzere planlandı. ION582, UBE3A geninin normalde susturulmuş olan babadan gelen kopyasını yeniden etkinleştirmeyi hedefler. (Araştırma aşamasındadır; henüz ruhsatlı bir tedavi değildir.)

Rett gen tedavisi TSHA-102: pivotal çalışmada dozlama tamamlandı

Rett sendromu için araştırma aşamasındaki gen tedavisi TSHA-102'nin REVEAL pivotal çalışmasında dozlama tamamlandı. Faz 1/2 Part A uzun dönem verilerinde katılımcıların tamamı ince motor, kaba motor ve iletişim alanlarında en az bir gelişimsel basamak kazandı veya yeniden kazandı; kazanımlar 12 ay ve üzerinde birikmeye devam etti. Genel olarak iyi tolere edildi; tedaviyle ilişkili ciddi advers olay veya doz-kısıtlayıcı toksisite bildirilmedi. (Araştırma aşamasındadır; henüz ruhsatlı bir tedavi değildir.)

Yeni ilaç denemesi: ION337 (ASCEND)

Ionis'in ION337 ilacı için ASCEND çalışması başladı: Dravet sendromlu 2–12 yaş çocuklarda güvenlilik ve tolerabilite değerlendiriliyor. Açık etiketli çalışma hâlen katılımcı alıyor (NCT07531745).

Genetik hedefli tedaviler ilerliyor

SCN1A'yı hedefleyen antisens tedavi (zorevunersen) Faz 3 çalışmada; erken verilerde nöbet azalması ve gelişimsel kazanım bildirildi.

ASO tedavileri Faz 3'te

UBE3A'nın sessiz babadan gelen kopyasını yeniden açmayı amaçlayan antisens tedaviler (GTX-102, ION582) geç aşama çalışmalarda.

İlk ilaç + gen tedavisi

Trofinetid Rett için onaylı ilk ilaç; MECP2 gen tedavileri (TSHA-102, NGN-401) ruhsatlandırma çalışmalarında.

Erken tedavi seyri değiştiriyor

Nusinersen, risdiplam ve gen tedavisi (onasemnogene) ile erken başlanan tedavi sonuçları belirgin iyileştiriyor; yenidoğan taraması kritik.

Dizileme tanı oranını artırdı

Tüm ekzom/genom dizileme, açıklanamayan epilepsi ve gelişim geriliğinde tanı oranını belirgin yükseltti; hassas (kişiye özel) tedavinin kapısını açıyor.

Yeni antiepileptik seçenekler

Senobamat, fenfluramin, kannabidiol ve ganaksolon gibi yeni ilaçlar dirençli epilepsi ve Lennox-Gastaut'ta seçenekleri genişletiyor.