Acil Durumlar ve Status Epileptikus

Bu bölüm, belki de kitabın en hayati bölümlerinden biridir. Uzun süren bir nöbetin ne zaman acil bir durum hâline geldiğini ve o anda ne yapmanız gerektiğini bilmek, çocuğunuzun güvenliği için kritik önemdedir. Lütfen bu bölümü dikkatle okuyun ve gerekirse hekiminizle birlikte gözden geçirin.

Status Epileptikus Nedir?

Nöbetlerin çoğu birkaç dakika içinde kendiliğinden durur. Ancak bir nöbet çok uzun sürerse ya da nöbetler arka arkaya, aralarda çocuk kendine gelemeden tekrarlarsa, bu duruma status epileptikus denir ve tıbbi bir acildir. Genel kural olarak, 5 dakikadan uzun süren bir nöbet, kendiliğinden durma olasılığı azaldığı için acil müdahale gerektiren bir durum olarak kabul edilir. Ne kadar uzun sürerse, durdurmak o kadar güçleşir; bu yüzden zaman çok değerlidir.

5 dakika kuralı

Bir nöbet başladığında saatinize bakın. Panik anında zamanı doğru tahmin etmek imkânsızdır.

Nöbet 5 dakikayı geçiyorsa ya da hekiminizin size söylediği süreye ulaştıysa, acil eylem planını uygulayın.

Kurtarıcı (Acil) İlaçlar

Uzun süren nöbet riski olan çocuklar için hekiminiz, evde ya da okulda nöbeti durdurmak amacıyla bir kurtarıcı ilaç reçete edebilir. Bu ilaçlar genellikle makattan (rektal) ya da yanak içine/burun içine uygulanan formlardadır; damar yolu gerektirmez, böylece siz evde uygulayabilirsiniz. Bu ilaçlar hızlı etki ederek nöbeti sonlandırmayı amaçlar.

Kurtarıcı ilaç için önceden hazırlanın

Çocuğunuza kurtarıcı ilaç reçete edildiyse, nasıl, ne zaman ve ne kadar uygulayacağınızı hekiminizden ya da hemşireden bizzat öğrenin ve gerekirse uygulamayı birlikte prova edin.

İlacın son kullanma tarihini düzenli kontrol edin ve her zaman ulaşılabilir bir yerde bulundurun (evde, çantada, okulda).

Bir yazılı acil eylem planı hazırlayın (Ekler bölümünde şablon var): İlaç ne zaman verilecek, sonra ne yapılacak, kim aranacak. Bu planın bir kopyasını okula da verin.

Ne Zaman 112'yi Aramalısınız?

Her nöbette acil çağırmak gerekmez; ama aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi'ni arayın:

• Nöbet 5 dakikadan uzun sürüyorsa (ya da hekiminizin belirttiği süreyi aştıysa).
• Bir nöbet biter bitmez, çocuk kendine gelemeden yeni bir nöbet başlıyorsa.
• Çocuk nöbetten sonra normal nefes almıyor, moraruyor ya da bilinci uzun süre yerine gelmiyorsa.
• Nöbet suda (banyoda, havuzda) olduysa ya da nöbet sırasında ciddi bir yaralanma meydana geldiyse.
• Çocuk bu ilk nöbetini geçiriyorsa ve nedeni bilinmiyorsa.
• Kurtarıcı ilacı uyguladınız ama nöbet durmuyorsa.
• İçgüdüsel olarak durumun her zamankinden farklı ve daha ağır olduğunu hissediyorsanız — sezginize güvenin.

Bu bölümdeki bilgileri, bir sonraki kısımda yer alan ayrıntılı ilk yardım rehberiyle (29. Bölüm) birlikte okumanızı öneririz. İkisi birlikte, bir acil durumda size güven verecek eksiksiz bir hazırlık sağlar.