Ebeveyn Olarak Siz: Öz Bakım

Bu bölüm belki de en çok ihmal edilen ama en önemli bölümlerden biridir. Çünkü çocuğunuza en iyi bakabilmeniz için, önce kendinize bakmanız gerekir. Bu bir bencillik değil, bir gerekliliktir.

“Önce Kendi Maskenizi Takın”

Uçaklardaki güvenlik anonsunu hatırlayın: “Önce kendi oksijen maskenizi takın, sonra çocuğunuza yardım edin.” Bu ilke, epilepsili bir çocuğun ebeveyni için tam anlamıyla geçerlidir. Tükenmiş, uykusuz, kaygıdan bitkin bir ebeveyn, uzun vadede çocuğuna en iyi desteği veremez. Kendinize bakmak, çocuğunuza bakmanın bir parçasıdır.

Duygusal Yükü Kabul Etmek

Çocuğuna epilepsi tanısı konan ebeveynler; korku, yas, öfke, çaresizlik ve kaygı gibi güçlü duygular yaşar. Bu duygular tümüyle normaldir ve onlardan utanmanıza gerek yoktur. Bazen bir kayıp yası tutuyormuş gibi hissedebilirsiniz — hayal ettiğiniz “kaygısız” çocukluğun yasını. Bu duyguları bastırmak yerine kabul etmek, onlarla baş etmenin ilk adımıdır.

Pratik Öz Bakım Önerileri

• Uykunuzu koruyun. Gece nöbetleri sizi tetikte tutuyorsa, mümkünse eşinizle nöbetleşin ya da yakın desteklerden yardım isteyin.
• Yardım istemeyi öğrenin. “Her şeyi tek başıma yapmalıyım” inancı tükenmişliğe giden en kısa yoldur. Güvendiğiniz kişilere ilk yardımı öğretin ki ara ara mola verebilesiniz.
• Kendi sağlığınızı ihmal etmeyin. Kendi doktor kontrollerinizi, beslenmenizi ve hareketinizi aksatmayın.
• Küçük molalara izin verin. Kısa bir yürüyüş, bir arkadaşla konuşma ya da sevdiğiniz bir uğraş; suçluluk duymadan kendinize ayırdığınız her an değerlidir.

Destek almak güçlü olmaktır

Kaygı ve tükenmişlik yönetilemez hâle geldiğinde, bir ruh sağlığı uzmanından destek almak akıllıca ve cesur bir adımdır.

Ayrıca epilepsili çocuk aileleriyle bir araya gelmek (destek grupları, dernekler) çok güçlendiricidir. Aynı yoldan geçen birinin “ben de bunu yaşadım” demesi paha biçilmezdir. Bu tür grup ve dernek bilgilerini Ekler bölümünde bulabilirsiniz.

Suçluluk ve “Yeterince İyi Değilim” Duygusu

Epilepsili bir çocuğun ebeveyni olmak, sık sık suçluluk duygusu getirir: “Bir nöbeti kaçırdım”, “İlacı bir kez unuttum”, “Yeterince şey yapamıyorum.” Bu duygular çok yaygındır ama çoğu zaman haksızdır. Siz elinizden gelenin en iyisini yapıyorsunuz ve kimse kusursuz değildir. Bir dozu unutmak ya da bir nöbete tanık olamamak, sizi kötü bir ebeveyn yapmaz. Kendinize, en yakın arkadaşınıza göstereceğiniz şefkati gösterin. Mükemmel bir ebeveyn değil, sevgi dolu ve öğrenmeye devam eden bir ebeveyn olmanız yeterlidir.

Kaygıyı Yönetmek

Bir sonraki nöbetin ne zaman geleceğini bilememek, sürekli bir tetikte olma hâline ve kronik kaygıya yol açabilir. Bu, uzun vadede tükenmişliğe zemin hazırlar. Kaygıyı yönetmenin bazı yolları vardır: bilgiye dayanmak (bu kitap gibi güvenilir kaynaklardan öğrenmek belirsizliği azaltır), bir acil eylem planına sahip olmak (hazırlıklı olmak kontrol duygusu verir), destek almak ve kendinize düzenli molalar tanımak. Kaygınız günlük yaşamınızı ciddi biçimde etkiliyorsa, bir ruh sağlığı uzmanından destek almak son derece değerli ve yerinde bir adımdır.

Umudu Canlı Tutmak

Zorlu günlerde, çocuğunuzun geleceğine dair umudu canlı tutmak bazen güç olabilir. Ancak umut, bir hayal değil, gerçeklere dayanan bir tutumdur: Çocukların çoğu nöbetsiz hale gelir, tıp her gün ilerler ve çocuğunuzun önünde uzun, dolu bir yaşam vardır. Kötü bir günü, tüm geleceğin habercisi olarak görmeyin. Küçük ilerlemeleri fark edin, iyi günlerin tadını çıkarın ve bu yolculukta yalnız olmadığınızı hatırlayın.