Балаңыздың неврологиялық денсаулығы мен дамуы үшін сенімді мекен

Cost-Effectiveness of a Child and Parent Mindfulness-Based Training Versus Medication for Childhood ADHD.

(özet üretilemedi)

An engineered, compact Cas12m variant for multiplexed gene activation in vivo.

Bu çalışmada, AAV'nin paketleme kapasitesi sınırlamasını aşan yeni ve kompakt bir CRISPR aktivasyon (CRISPRa) sistemi (denCas12m) geliştirilmiş; tek bir AAV vektörü içinde çoklu gRNA dizisi kodlanarak aynı anda birden fazla genin veya aynı genin farklı bölgelerinin aktivasyonu sağlanabiliyor. Scn1a haploinsufisiyensi fare modelinde (Dravet sendromunun genetik temeli) bu platform kullanılarak fenotipik düzelme gösterilmiş, yani sağlam SCN1A allelinin ekspresyonunu artırarak hastalığı hafifletme potansiyeli preklinik düzeyde kanıtlanmış. Bu, Dravet sendromunda gen aktivasyonu temelli (haploinsufisiyensi düzeltici) gen tedavisi yaklaşımları için erken ama önemli bir preklinik adım; henüz insan verisi yok ve klinik uygulamaya uzak, ancak gelecekteki tedavi stratejileri açısından takip edilmeye değer.

Epilepsy and menopausal health: A European Menopause and Andropause Society (EMAS) and Centre for Global Epilepsy clinical guide.

Epilepsili kadınlarda erken menopoz riski, kardiyovasküler hastalık, osteoporoz ve bilişsel bozukluk riski epilepsisi olmayanlara göre daha yüksek bulunmuş. Sistemik menopozal hormon tedavisi (MHT) fayda-risk dengesine göre düşünülmeli; hormon düzeyindeki doz-bağımlı dalgalanmaları azaltmak için transdermal östrojen tercih edilebilir. Antiepileptik ilaçlar ile sistemik MHT arasındaki olası etkileşimler dikkate alınmalı, gerekirse antiepileptik ilaç dozunda/ajanında değişiklik yapılmalı; menopoz döneminde epilepsi yönetimi için multidisipliner ekip yaklaşımı öneriliyor.

Efficacy and safety of MR guided-laser interstitial thermal therapy versus resective surgery for MRI-positive focal cortical dysplasia type II and tuberous sclerosis complex: A systematic review and meta-analysis.

MRI-pozitif FCD tip II ve tuberoskleroz kompleksine bağlı ilaca dirençli epilepside, MR-güdümlü lazer interstisyel termal terapi (MRgLITT) ile klasik rezektif cerrahi karşılaştırılmış. Nöbetsizlik oranları iki yöntem arasında anlamlı farklı bulunmamış (kombine grup %72 vs %71; FCD II'de %74 vs %85; TSC'de %50 vs %59), komplikasyon oranları da benzer çıkmış; çocuk ve erişkinlerde sonuçlar farklılık göstermemiş. Bu bulgular, seçilmiş hastalarda daha az invaziv MRgLITT'nin rezektif cerrahiye etkin ve güvenli bir alternatif olarak değerlendirilebileceğini destekliyor.

Corpus callosotomy in Lennox-Gastaut syndrome: Effectiveness, safety, and predictors of outcome: A systematic review and meta-analysis.

Lennox-Gastaut sendromunda korpus kallosotomi (48 çalışma, 822 hasta) sonrası ≥%50 nöbet azalması oranı ~%70, ≥%75 azalma %38, tam nöbetsizlik ise %20 bulunmuş; komplikasyon oranı %15.8. Açık, lazer (LITT) veya endoskopik yaklaşımlar arasında ya da kısmi/tam disseksiyon arasında sonuç farkı saptanmamış — yani daha az invaziv yöntemler benzer etkinlik sunabilir. Meta-regresyonda tek bağımsız prediktör cerrahi yaşının büyüklüğü olup daha ileri yaşta ameliyat olanlarda yanıt daha iyi bulunmuş. Kanıt kalitesi düşük (gözlemsel çalışmalar, randomize çalışma yok) olduğundan sonuçlar dikkatle yorumlanmalı, ancak LGS'de CC seçimi ve yöntem tartışmasında klinisyene güncel kanıt özeti sağlıyor.

Valproate vs levetiracetam in juvenile myoclonic epilepsy: systematic review and meta-analysis.

JME'li hastalarda valproat, levetirasetama kıyasla daha yüksek nöbet remisyon oranı (RR 1.44) ve daha düşük tedavi bırakma/başarısızlık riski (RR 0.68) ile ilişkili bulunmuş. Buna karşılık valproat, bellek bozukluğu riskini (RR 5.37) ve kilo alımı/obezite riskini (RR 6.40) belirgin artırmış; baş dönmesi açısından fark saptanmamış. Nöbet remisyonu sonucundaki heterojenite çok yüksek (I²=%88.4) olduğundan bu bulgu dikkatle yorumlanmalı; bulgular VPA-LEV seçiminde etkinlik-yan etki dengesini (özellikle doğurganlık çağındaki hastalarda teratojenite riskiyle birlikte) değerlendirirken klinisyene ek kanıt sunuyor, ancak büyük RCT'lerle doğrulama gerekiyor.

Neuropsychiatric adverse events with anti-seizure medications in patients with epilepsy: A systematic review and meta-analysis.

5 milyondan fazla hastayı kapsayan 18 gözlemsel çalışmanın meta-analizinde, ASM kullanımıyla ilişkili nöropsikiyatrik yan etkiler (bellek bozukluğu, depresyon, psikoz, anksiyete, suisidalite) ilaç kuşağına göre değişkenlik gösteriyor. Topiramat psikoz riskiyle güçlü ilişkili bulunmuş (OR 3.07), levetirasetam ise bir kohortta artmış anksiyete, bir vaka-kontrol çalışmasında artmış suisidalite oranıyla ilişkilendirilmiş. Birinci-ikinci kuşak ASM'ler arasında psikoz riski açısından anlamlı fark saptanmamış. Bu bulgular, ASM seçiminde ve rutin izlemde nöropsikiyatrik yan etkilerin dikkate alınması gerektiğini destekliyor; ancak çalışmaların gözlemsel niteliği ve heterojenlik nedeniyle kesinlik sınırlı.

Delay in benzodiazepine administration is associated with increased need for anesthetic coma therapy in children with febrile status epilepticus.

Febril status epileptikuslu 93 çocuğun incelendiği tek merkezli retrospektif çalışmada, ilk benzodiazepin dozunun nöbet başlangıcından 40 dakikadan sonra (41-80 dk) verilmesi, erken (≤40 dk) verilenlere kıyasla anestezik koma tedavisi gereksinimini belirgin artırmış (%22.7'ye karşı %3.7). Akut ensefalopati veya nörolojik sekel oranlarında anlamlı fark saptanmamış olsa da, gecikme arttıkça anestezik koma ihtiyacı doz-zaman bağımlı şekilde yükselmiş. Bu bulgu, febril status epileptikusta ilk 40 dakika içinde benzodiazepin uygulamasının yoğun nörokritik bakım ihtiyacını azaltabileceğini ve erken tedavinin önemini destekliyor.

Fever seizures beyond the typical age: clinical characteristics and subsequent epilepsy risks in children over five.

Beş yaşından büyük çocuklarda görülen ateşle ilişkili nöbetler, klasik febril nöbetten farklı olarak daha yüksek epilepsi gelişme riski taşıyabiliyor. 110 çocuğun değerlendirildiği bu retrospektif seride, hastaların %80'i basit, %20'si kompleks febril nöbet geçirmiş; EEG'de %33.3 oranında anormallik, görüntülemede ise sadece 2/51 hastada yapısal anormallik saptanmış. Ortanca 18 aylık takipte çocukların %12.7'sinde epilepsi gelişmiş olup bu oran kompleks nöbeti olanlarda (%40.9) ve 7 yaşından büyüklerde belirgin şekilde daha yüksek bulunmuş. Bu bulgu, 5 yaş üstü ateşli nöbetle başvuran çocuklarda, özellikle kompleks özellikler varsa, daha dikkatli değerlendirme ve yakın takip gerekebileceğini düşündürüyor.

Efficacy and safety of MR guided-laser interstitial thermal therapy versus resective surgery for MRI-positive focal cortical dysplasia type II and tuberous sclerosis complex: A systematic review and meta-analysis.

MRI-pozitif FCD tip II ve tuberoskleroz kompleksine bağlı ilaca dirençli epilepside, MRgLITT (lazer ablasyon) ile klasik rezektif cerrahiyi karşılaştıran bu meta-analizde (36 çalışma, 1220 rezeksiyon + 87 MRgLITT hastası) nöbetsizlik oranları arasında anlamlı fark bulunmamış (kombine grup: %72 vs %71; FCD II: %74 vs %85; TSC: %50 vs %59). Komplikasyon oranları da iki yöntem arasında benzer bulunmuş ve yaş grubu (çocuk/erişkin) nöbetsizlik sonucunu etkilememiş. Bu bulgular, uygun hastalarda MRgLITT'in rezektif cerrahiye karşılaştırılabilir etkinlik ve güvenlikte daha az invaziv bir alternatif olarak değerlendirilebileceğini destekliyor.

Limited Evidence for Non-Invasive Brain Stimulation as a Cognitive Enhancer in Neurodevelopmental Disorders: A Multilevel Meta-Analysis of Sham-Controlled Trials.

Otizm ve DEHB dahil nörogelişimsel bozukluklarda bilişsel iyileştirme amacıyla uygulanan non-invaziv beyin stimülasyonunun (NIBS) etkinliğini değerlendiren 30 sham-kontrollü RCT'nin üç-düzeyli meta-analizi, çalışma belleği, bilişsel esneklik, yürütücü işlev, işlemleme hızı, inhibitör kontrol, sözel akıcılık ve öz-izlem dahil yedi bilişsel alanın hiçbirinde NIBS'in sham uygulamadan anlamlı derecede üstün olmadığını göstermiş. ASD alt grup analizinde de sonuçlar anlamsız bulunmuş (p>0.10). Bulgular, mevcut standardize ("tek tip") NIBS protokollerinin ASB'de bilişsel iyileştirme için güvenilir kanıt sağlamadığını ve klinisyenlerin bu tedaviyi önerirken temkinli olması gerektiğini, bireyselleştirilmiş/nöro-navigasyon temelli yaklaşımların gelecekte gerekebileceğini ortaya koyuyor.

Trends in Autism Spectrum Disorder Cumulative Incidence and Incidence Density: A Systematic Review.

27 popülasyon-bazlı insidans çalışmasının sistematik derlemesine göre, yüksek kapsamlılığa sahip (tüm vakaları, tanı almamışlar dahil, yakalayan) doğum kohortu çalışmalarında ASB insidansı tutarsız bir seyir izlerken, orta/düşük kapsamlılıklı idari/dinamik popülasyon çalışmalarında tutarlı bir artış gözlenmiş. Bu durum, prevalans artışının büyük ölçüde tanı pratikleri, hizmete erişim ve kayıt/yakalama farklılıklarından kaynaklanabileceğini, gerçek bir "otizm epidemisi"ni destekleyen ikna edici kanıt bulunmadığını düşündürüyor. Klinisyenler için mesaj: artan prevalans rakamlarının tek başına gerçek risk artışı anlamına gelmediği, insidans çalışmalarının kapsamlılık düzeyine göre yorumlanması gerektiğidir.

Hip-related tenotomy and progression to severe displacement of the hip in nonambulant children with cerebral palsy : a nationwide cohort study.

GMFCS IV-V olan, kalça migrasyon yüzdesi (MP) %30-49 arası (erken-orta displasman) olan nonambulatuar SP'li çocuklarda kalça ile ilişkili tenotomi, ciddi kalça kötü sonucuna (MP≥%50 veya osteotomi gereksinimi) ilerlemeyi anlamlı şekilde azaltmış (10 yılda kümülatif insidans: tenotomisiz %34.7 vs tenotomili %20.4; sHR 0.53). Bu fayda özellikle GMFCS IV'te anlamlıyken (sHR 0.35), GMFCS V'te istatistiksel anlamlılığa ulaşmamış (sHR 0.68) — yani en ağır tutulumlu grupta tenotomiye rağmen progresyon riski yüksek kalmaya devam ediyor. Ayrıca MAS ile değerlendirilen spastisite (hem hafif hem ciddi düzeyde) bağımsız olarak ciddi kalça sonucu riskini artırıyor. Bulgular, erken-orta displasmanlı nonambulatuar çocuklarda tenotominin GMFCS IV'te daha belirgin yararlı olduğunu, GMFCS V'te ise dikkatli hasta seçimi ve yakın takibin önemini destekliyor.

Efficacy and safety of MR guided-laser interstitial thermal therapy versus resective surgery for MRI-positive focal cortical dysplasia type II and tuberous sclerosis complex: A systematic review and meta-analysis.

MRI-pozitif FCD tip II ve TSC'ye bağlı ilaca dirençli epilepside, MRgLITT (lazer ablasyon) ile rezektif cerrahi arasında nöbetsizlik oranı açısından anlamlı fark bulunmamış (TSC alt grubunda %50 vs %59, p=0.51; birleşik grupta %72 vs %71, p=0.838). Komplikasyon oranları da iki yöntem arasında benzer bulunmuş, yaş grubu (çocuk/erişkin) sonucu etkilememiş. Bu sonuçlar, TSC'ye bağlı dirençli epilepside daha az invaziv bir seçenek olan MRgLITT'in, uygun olgularda rezektif cerrahiye karşılaştırılabilir etkinlik ve güvenlikte bir alternatif olabileceğini destekliyor.

FDA ile zorevunersen başvurusunda mutabakat: biliş-davranış kazanımı ilk kez bir epilepsi ruhsat dosyasının resmî sonlanım noktası.

5 Ekim 2026'da, Dravet sendromunda SCN1A genini hedefleyen antisens oligonükleotid zorevunersenin planlanan ABD ruhsat başvurusunun ana unsurlarında FDA ile anlaşmaya varıldığı duyuruldu. Mutabakatın merkezinde Vineland-3 çok bileşenli analizi var: faz 3 EMPEROR çalışmasında biliş ve davranış, önceden belirlenmiş dört alt alanda (ifade edici dil, alıcı dil, kişilerarası ilişkiler, kişisel beceriler) ölçülecek ve bu, 52. haftada ikinci temel ikincil sonlanım noktası olacak. Birincil sonlanım değişmedi: 28. haftada majör motor nöbet sıklığında yüzde değişim. Arka plan: faz 1/2a (MONARCH, ADMIRAL; 81 çocuk) ve uzatma çalışmalarında 70 mg alan grupta uzatmanın ilk 20 ayında konvülzif nöbet sıklığında ortanca değişim −%58,82 ile −%90,91 arasında seyretti; biliş-davranışta 1., 2., 3. ve 4. yılın tamamında anlamlı kazanım bildirildi (NEJM 2026;394:969–982). Eylül 2026 Avrupa Epilepsi Kongresi'nde SUDEP ile en güçlü ilişkili nöbet tiplerinde üç yıllık azalma sunuldu. Güvenlik: 930'dan fazla doz uygulandı; BOS protein yüksekliği sık görülüyor (~%94 laboratuvar değeri, %59 advers olay) ancak buna bağlı ciddi klinik tablo ve hidrosefali bildirilmedi; çalışmalarda dört ölüm görüldü (ikisi SUDEP, biri malnütrisyon) — Dravet'te çocukların %20'ye yakınının erişkinliğe ulaşamadığı bağlamında değerlendirilmelidir. Sınırlar: eldeki etkinlik verisi açık etiketlidir, en güçlü sayılar görece küçük bir alt gruba aittir ve ilaç hiçbir ülkede onaylı değildir. Faz 3 EMPEROR (162 hasta + 34 Avrupa, sham kontrollü) sonuçları 2027 üçüncü çeyrekte, ABD başvurusu 2027 ikinci yarıda bekleniyor. Türkiye katılımcı ülkeler arasında değildir; erişim ruhsatlandırma ve geri ödeme süreçlerine bağlı olacaktır.

FDA, A-T'de ataksinin tedavisi için ilk ilacı onayladı: levasetillösin (Aqneursa®).

18 Eylül 2026'da FDA, ağızdan alınan modifiye amino asit levasetillösini (N-asetil-L-lösin; Aqneursa®) 15 kg ve üzeri çocuk ve erişkinlerde Ataksi-Telenjiektazi'ye bağlı ataksinin tedavisi için onayladı — A-T'de ataksiye yönelik onaylanan ilk tedavi. Onay, 4-50 yaş arası 73 katılımcılı, çift-kör, plasebo-kontrollü çapraz-geçişli faz 3 çalışmaya (IB1001-303) dayanıyor: SARA ataksi ölçeğinde plaseboya karşı yaklaşık 1,9 puanlık anlamlı iyileşme (p<0.001). İlaç 2024'ten beri Niemann-Pick tip C'nin nörolojik bulguları için onaylıydı; etki mekanizması tam aydınlatılmış değil. Önemli sınırlar: tedavi ataksi belirtisine yöneliktir — hastalığın immün yetmezlik, akciğer ve kanser-riski bileşenlerini değiştirdiği gösterilmemiştir; onay tek pivotal çalışmaya dayanır. Türkiye'de ruhsat/erişim süreci ayrıdır; uygunluk hastayı izleyen hekimle değerlendirilmelidir.

Angelman sendromunda yeni bir gen tedavisi adayı duyuruldu: SKY-AS (Skylark Bio)

Klinik aşamadaki biyoteknoloji şirketi Skylark Bio, 24 Eylül 2026'da Angelman sendromu için geliştirdiği deneysel gen tedavisi adayı SKY-AS'i duyurdu. SKY-AS, UBE3A geninin çalışan bir kopyasını doğrudan nöronlara ulaştırarak eksik olan UBE3A proteininin üretimini artırmayı; böylece öğrenme, bellek, motor beceriler ve iletişimle ilişkili yolakları desteklemeyi hedefliyor. Program şu an klinik öncesi (IND-hazırlık) aşamasında — insan üzerindeki klinik denemeler henüz başlamadı; başlayabilmesi için gereken güvenlik ve hazırlık çalışmaları sürüyor. Angelman sendromunda bugün için onaylanmış, hastalığın gidişini değiştiren bir tedavi bulunmuyor; antisens oligonükleotid (ASO) çalışmaları (REVEAL, BEACON) devam ederken SKY-AS gibi gen tedavisi programlarının eklenmesi, alanın birden fazla yaklaşımla ilerlediğini gösteriyor. Duyuru Angelman Syndrome Foundation ve FAST tarafından da paylaşıldı. Bu bilgi araştırma aşamasındaki bir gelişmedir, klinik uygulama önerisi değildir; tanı ve tedavi kararları her zaman hekiminizle birlikte verilmelidir.

Phelan-McDermid sendromu sanılandan daha sık: yaklaşık her 7.300 kişide bir

Mount Sinai'deki Seaver Otizm Araştırma ve Tedavi Merkezi bilim insanlarının Autism Research dergisinde yayımladığı yeni bir araştırma, Phelan-McDermid sendromunun (PMS) yaklaşık her 7.300 kişide bir görüldüğünü — yani önceki tahminlerden belirgin biçimde daha yaygın olduğunu — ortaya koydu. PMS, çoğunlukla 22q13 bölgesindeki SHANK3 geninin kaybı ya da değişimiyle ilişkili nadir bir genetik durumdur; tıbbi, bilişsel ve davranışsal güçlüklere yol açabilir ve hastaların büyük çoğunluğu otizm spektrum bozukluğu ölçütlerini de karşılar. Çalışma, on bağımsız kaynaktan genetik testi yapılmış yaklaşık 180.000 otizmli bireyin verisini inceledi ve binlerce kişinin — büyük ölçüde genetik testin yeterince kullanılmaması nedeniyle — muhtemelen tanı almadığını buldu. Bu sonuç, otizmli çocuklarda genetik değerlendirmenin (tüm ekzom/tüm genom gibi) önemini bir kez daha vurguluyor: altta yatan bir sendromun belirlenmesi izlem ve aile danışmanlığını değiştirebilir. Bulgular, hâlihazırda birden çok PMS klinik çalışmasının sürdüğü kritik bir dönemde geldi.

Angelman sendromunda GTX-102 (apazunersen) Faz 3 Aspire çalışması sonlanım noktalarına ulaşamadı

Ultragenyx, Angelman sendromu için geliştirilen araştırma amaçlı antisens oligonükleotid (ASO) GTX-102'nin (apazunersen) Faz 3 Aspire çalışması sonuçlarını açıkladı. Çalışma, birincil sonlanım noktasına (Bayley-4 bilişsel ham puanında başlangıca göre değişim) ve ana ikincil sonlanım noktasına (Çok Alanlı Yanıt İndeksi — MDRI'da net yanıt) ulaşamadı; yani ilaç önceden belirlenen etkinlik hedeflerini karşılamadı. Ultragenyx (Emil Kakkis, MD, PhD) ve Angelman dernekleri (FAST ve Angelman Syndrome Foundation) sonucu hayal kırıklığı olarak nitelendirip araştırmaya katılan ailelere teşekkür etti; firma bir topluluk webinarı planladığını ve basın bültenini yayımladığını bildirdi. Klinik bağlam: Angelman sendromunda halen ruhsatlı, hastalığı değiştiren bir tedavi bulunmuyor; bu sonuç, gen susturma/ASO temelli yaklaşımların umut verici olmakla birlikte henüz kanıtlanmadığını ve araştırmaların sürdüğünü hatırlatıyor. Hâlihazırda bir Ultragenyx çalışmasına katılan aileler, soruları için çalışmayı yürüten hekime (PI) veya patientinquiry@ultragenyx.com adresine başvurabilir.

Yeni etki mekanizmalı antiepileptik azetukalner: Faz 3 X-TOLE2 olumlu sonuçlandı

Xenon'un geliştirdiği azetukalner (Kv7 potasyum kanal açıcısı — yeni bir etki mekanizması) fokal başlangıçlı nöbetlerde erişkinlerde yürütülen Faz 3 X-TOLE2 çalışmasında birincil son noktaya ulaştı: 25 mg dozda aylık nöbet sıklığında medyan %53,2 azalma sağlandı (plaseboda %10,4). Nöbetlerinde en az %50 azalma görülen hasta oranı 25 mg grubunda %54,8, 15 mg grubunda %37,6 idi (plaseboda %20,8). İlaç genel olarak iyi tolere edildi (en sık baş dönmesi, baş ağrısı, uyku hali, yorgunluk). Çalışmaya çoğunlukla dirençli epilepsili (ortalama beş önceki ilaç denenmiş) hastalar alındı. Xenon, ABD FDA'ya ruhsat başvurusunu 2026'nın 3. çeyreğinde planlıyor; onaylanırsa azetukalner epilepside ilk Kv7 potasyum kanal açıcı ilaç olacak. Veriler Nisan 2026'daki AAN kongresinde sunulacak. (Erişkin çalışması; araştırma aşamasındadır, henüz ruhsatlı bir tedavi değildir; bilgilendirme amaçlıdır.)

Angelman için ION582 (REVEAL): Faz 3'te ilk kohortun alımı tamamlandı

Ionis'in Angelman sendromu için geliştirdiği antisens oligonükleotid (ASO) tedavisi ION582'nin Faz 3 REVEAL çalışmasında ilk kohortun (Kohort 1) hasta alımı tamamlandı (Temmuz 2026). Angelman topluluğunun görüşleri doğrultusunda tasarlanan REVEAL çalışması, tedavinin etkinliğini ve güvenliliğini değerlendirmek üzere planlandı. ION582, UBE3A geninin normalde susturulmuş olan babadan gelen kopyasını yeniden etkinleştirmeyi hedefler. (Araştırma aşamasındadır; henüz ruhsatlı bir tedavi değildir.)

Rett gen tedavisi TSHA-102: pivotal çalışmada dozlama tamamlandı

Rett sendromu için araştırma aşamasındaki gen tedavisi TSHA-102'nin REVEAL pivotal çalışmasında dozlama tamamlandı. Faz 1/2 Part A uzun dönem verilerinde katılımcıların tamamı ince motor, kaba motor ve iletişim alanlarında en az bir gelişimsel basamak kazandı veya yeniden kazandı; kazanımlar 12 ay ve üzerinde birikmeye devam etti. Genel olarak iyi tolere edildi; tedaviyle ilişkili ciddi advers olay veya doz-kısıtlayıcı toksisite bildirilmedi. (Araştırma aşamasındadır; henüz ruhsatlı bir tedavi değildir.)

Yeni ilaç denemesi: ION337 (ASCEND)

Ionis'in ION337 ilacı için ASCEND çalışması başladı: Dravet sendromlu 2–12 yaş çocuklarda güvenlilik ve tolerabilite değerlendiriliyor. Açık etiketli çalışma hâlen katılımcı alıyor (NCT07531745).

Genetik hedefli tedaviler ilerliyor

SCN1A'yı hedefleyen antisens tedavi (zorevunersen) faz 3 EMPEROR çalışmasında; Ekim 2026'da FDA ile ruhsat başvurusunun ana unsurlarında mutabakata varıldı ve biliş-davranış ölçümü resmî sonlanım noktası oldu. Sonuçlar 2027 üçüncü çeyrekte bekleniyor; ilaç henüz hiçbir ülkede onaylı değil.

ASO tedavileri Faz 3'te

UBE3A'nın sessiz babadan gelen kopyasını yeniden açmayı amaçlayan antisens tedaviler (GTX-102, ION582) geç aşama çalışmalarda.

İlk ilaç + gen tedavisi

Trofinetid Rett için onaylı ilk ilaç; MECP2 gen tedavileri (TSHA-102, NGN-401) ruhsatlandırma çalışmalarında.

Erken tedavi seyri değiştiriyor

Nusinersen, risdiplam ve gen tedavisi (onasemnogene) ile erken başlanan tedavi sonuçları belirgin iyileştiriyor; yenidoğan taraması kritik.

Dizileme tanı oranını artırdı

Tüm ekzom/genom dizileme, açıklanamayan epilepsi ve gelişim geriliğinde tanı oranını belirgin yükseltti; hassas (kişiye özel) tedavinin kapısını açıyor.

Yeni antiepileptik seçenekler

Senobamat, fenfluramin, kannabidiol ve ganaksolon gibi yeni ilaçlar dirençli epilepsi ve Lennox-Gastaut'ta seçenekleri genişletiyor.

Cost-Effectiveness of a Child and Parent Mindfulness-Based Training Versus Medication for Childhood ADHD.

(özet üretilemedi)

An engineered, compact Cas12m variant for multiplexed gene activation in vivo.

Bu çalışmada, AAV'nin paketleme kapasitesi sınırlamasını aşan yeni ve kompakt bir CRISPR aktivasyon (CRISPRa) sistemi (denCas12m) geliştirilmiş; tek bir AAV vektörü içinde çoklu gRNA dizisi kodlanarak aynı anda birden fazla genin veya aynı genin farklı bölgelerinin aktivasyonu sağlanabiliyor. Scn1a haploinsufisiyensi fare modelinde (Dravet sendromunun genetik temeli) bu platform kullanılarak fenotipik düzelme gösterilmiş, yani sağlam SCN1A allelinin ekspresyonunu artırarak hastalığı hafifletme potansiyeli preklinik düzeyde kanıtlanmış. Bu, Dravet sendromunda gen aktivasyonu temelli (haploinsufisiyensi düzeltici) gen tedavisi yaklaşımları için erken ama önemli bir preklinik adım; henüz insan verisi yok ve klinik uygulamaya uzak, ancak gelecekteki tedavi stratejileri açısından takip edilmeye değer.

Epilepsy and menopausal health: A European Menopause and Andropause Society (EMAS) and Centre for Global Epilepsy clinical guide.

Epilepsili kadınlarda erken menopoz riski, kardiyovasküler hastalık, osteoporoz ve bilişsel bozukluk riski epilepsisi olmayanlara göre daha yüksek bulunmuş. Sistemik menopozal hormon tedavisi (MHT) fayda-risk dengesine göre düşünülmeli; hormon düzeyindeki doz-bağımlı dalgalanmaları azaltmak için transdermal östrojen tercih edilebilir. Antiepileptik ilaçlar ile sistemik MHT arasındaki olası etkileşimler dikkate alınmalı, gerekirse antiepileptik ilaç dozunda/ajanında değişiklik yapılmalı; menopoz döneminde epilepsi yönetimi için multidisipliner ekip yaklaşımı öneriliyor.

Efficacy and safety of MR guided-laser interstitial thermal therapy versus resective surgery for MRI-positive focal cortical dysplasia type II and tuberous sclerosis complex: A systematic review and meta-analysis.

MRI-pozitif FCD tip II ve tuberoskleroz kompleksine bağlı ilaca dirençli epilepside, MR-güdümlü lazer interstisyel termal terapi (MRgLITT) ile klasik rezektif cerrahi karşılaştırılmış. Nöbetsizlik oranları iki yöntem arasında anlamlı farklı bulunmamış (kombine grup %72 vs %71; FCD II'de %74 vs %85; TSC'de %50 vs %59), komplikasyon oranları da benzer çıkmış; çocuk ve erişkinlerde sonuçlar farklılık göstermemiş. Bu bulgular, seçilmiş hastalarda daha az invaziv MRgLITT'nin rezektif cerrahiye etkin ve güvenli bir alternatif olarak değerlendirilebileceğini destekliyor.

Corpus callosotomy in Lennox-Gastaut syndrome: Effectiveness, safety, and predictors of outcome: A systematic review and meta-analysis.

Lennox-Gastaut sendromunda korpus kallosotomi (48 çalışma, 822 hasta) sonrası ≥%50 nöbet azalması oranı ~%70, ≥%75 azalma %38, tam nöbetsizlik ise %20 bulunmuş; komplikasyon oranı %15.8. Açık, lazer (LITT) veya endoskopik yaklaşımlar arasında ya da kısmi/tam disseksiyon arasında sonuç farkı saptanmamış — yani daha az invaziv yöntemler benzer etkinlik sunabilir. Meta-regresyonda tek bağımsız prediktör cerrahi yaşının büyüklüğü olup daha ileri yaşta ameliyat olanlarda yanıt daha iyi bulunmuş. Kanıt kalitesi düşük (gözlemsel çalışmalar, randomize çalışma yok) olduğundan sonuçlar dikkatle yorumlanmalı, ancak LGS'de CC seçimi ve yöntem tartışmasında klinisyene güncel kanıt özeti sağlıyor.

Valproate vs levetiracetam in juvenile myoclonic epilepsy: systematic review and meta-analysis.

JME'li hastalarda valproat, levetirasetama kıyasla daha yüksek nöbet remisyon oranı (RR 1.44) ve daha düşük tedavi bırakma/başarısızlık riski (RR 0.68) ile ilişkili bulunmuş. Buna karşılık valproat, bellek bozukluğu riskini (RR 5.37) ve kilo alımı/obezite riskini (RR 6.40) belirgin artırmış; baş dönmesi açısından fark saptanmamış. Nöbet remisyonu sonucundaki heterojenite çok yüksek (I²=%88.4) olduğundan bu bulgu dikkatle yorumlanmalı; bulgular VPA-LEV seçiminde etkinlik-yan etki dengesini (özellikle doğurganlık çağındaki hastalarda teratojenite riskiyle birlikte) değerlendirirken klinisyene ek kanıt sunuyor, ancak büyük RCT'lerle doğrulama gerekiyor.

Neuropsychiatric adverse events with anti-seizure medications in patients with epilepsy: A systematic review and meta-analysis.

5 milyondan fazla hastayı kapsayan 18 gözlemsel çalışmanın meta-analizinde, ASM kullanımıyla ilişkili nöropsikiyatrik yan etkiler (bellek bozukluğu, depresyon, psikoz, anksiyete, suisidalite) ilaç kuşağına göre değişkenlik gösteriyor. Topiramat psikoz riskiyle güçlü ilişkili bulunmuş (OR 3.07), levetirasetam ise bir kohortta artmış anksiyete, bir vaka-kontrol çalışmasında artmış suisidalite oranıyla ilişkilendirilmiş. Birinci-ikinci kuşak ASM'ler arasında psikoz riski açısından anlamlı fark saptanmamış. Bu bulgular, ASM seçiminde ve rutin izlemde nöropsikiyatrik yan etkilerin dikkate alınması gerektiğini destekliyor; ancak çalışmaların gözlemsel niteliği ve heterojenlik nedeniyle kesinlik sınırlı.

Delay in benzodiazepine administration is associated with increased need for anesthetic coma therapy in children with febrile status epilepticus.

Febril status epileptikuslu 93 çocuğun incelendiği tek merkezli retrospektif çalışmada, ilk benzodiazepin dozunun nöbet başlangıcından 40 dakikadan sonra (41-80 dk) verilmesi, erken (≤40 dk) verilenlere kıyasla anestezik koma tedavisi gereksinimini belirgin artırmış (%22.7'ye karşı %3.7). Akut ensefalopati veya nörolojik sekel oranlarında anlamlı fark saptanmamış olsa da, gecikme arttıkça anestezik koma ihtiyacı doz-zaman bağımlı şekilde yükselmiş. Bu bulgu, febril status epileptikusta ilk 40 dakika içinde benzodiazepin uygulamasının yoğun nörokritik bakım ihtiyacını azaltabileceğini ve erken tedavinin önemini destekliyor.

Fever seizures beyond the typical age: clinical characteristics and subsequent epilepsy risks in children over five.

Beş yaşından büyük çocuklarda görülen ateşle ilişkili nöbetler, klasik febril nöbetten farklı olarak daha yüksek epilepsi gelişme riski taşıyabiliyor. 110 çocuğun değerlendirildiği bu retrospektif seride, hastaların %80'i basit, %20'si kompleks febril nöbet geçirmiş; EEG'de %33.3 oranında anormallik, görüntülemede ise sadece 2/51 hastada yapısal anormallik saptanmış. Ortanca 18 aylık takipte çocukların %12.7'sinde epilepsi gelişmiş olup bu oran kompleks nöbeti olanlarda (%40.9) ve 7 yaşından büyüklerde belirgin şekilde daha yüksek bulunmuş. Bu bulgu, 5 yaş üstü ateşli nöbetle başvuran çocuklarda, özellikle kompleks özellikler varsa, daha dikkatli değerlendirme ve yakın takip gerekebileceğini düşündürüyor.

Efficacy and safety of MR guided-laser interstitial thermal therapy versus resective surgery for MRI-positive focal cortical dysplasia type II and tuberous sclerosis complex: A systematic review and meta-analysis.

MRI-pozitif FCD tip II ve tuberoskleroz kompleksine bağlı ilaca dirençli epilepside, MRgLITT (lazer ablasyon) ile klasik rezektif cerrahiyi karşılaştıran bu meta-analizde (36 çalışma, 1220 rezeksiyon + 87 MRgLITT hastası) nöbetsizlik oranları arasında anlamlı fark bulunmamış (kombine grup: %72 vs %71; FCD II: %74 vs %85; TSC: %50 vs %59). Komplikasyon oranları da iki yöntem arasında benzer bulunmuş ve yaş grubu (çocuk/erişkin) nöbetsizlik sonucunu etkilememiş. Bu bulgular, uygun hastalarda MRgLITT'in rezektif cerrahiye karşılaştırılabilir etkinlik ve güvenlikte daha az invaziv bir alternatif olarak değerlendirilebileceğini destekliyor.

Limited Evidence for Non-Invasive Brain Stimulation as a Cognitive Enhancer in Neurodevelopmental Disorders: A Multilevel Meta-Analysis of Sham-Controlled Trials.

Otizm ve DEHB dahil nörogelişimsel bozukluklarda bilişsel iyileştirme amacıyla uygulanan non-invaziv beyin stimülasyonunun (NIBS) etkinliğini değerlendiren 30 sham-kontrollü RCT'nin üç-düzeyli meta-analizi, çalışma belleği, bilişsel esneklik, yürütücü işlev, işlemleme hızı, inhibitör kontrol, sözel akıcılık ve öz-izlem dahil yedi bilişsel alanın hiçbirinde NIBS'in sham uygulamadan anlamlı derecede üstün olmadığını göstermiş. ASD alt grup analizinde de sonuçlar anlamsız bulunmuş (p>0.10). Bulgular, mevcut standardize ("tek tip") NIBS protokollerinin ASB'de bilişsel iyileştirme için güvenilir kanıt sağlamadığını ve klinisyenlerin bu tedaviyi önerirken temkinli olması gerektiğini, bireyselleştirilmiş/nöro-navigasyon temelli yaklaşımların gelecekte gerekebileceğini ortaya koyuyor.

Trends in Autism Spectrum Disorder Cumulative Incidence and Incidence Density: A Systematic Review.

27 popülasyon-bazlı insidans çalışmasının sistematik derlemesine göre, yüksek kapsamlılığa sahip (tüm vakaları, tanı almamışlar dahil, yakalayan) doğum kohortu çalışmalarında ASB insidansı tutarsız bir seyir izlerken, orta/düşük kapsamlılıklı idari/dinamik popülasyon çalışmalarında tutarlı bir artış gözlenmiş. Bu durum, prevalans artışının büyük ölçüde tanı pratikleri, hizmete erişim ve kayıt/yakalama farklılıklarından kaynaklanabileceğini, gerçek bir "otizm epidemisi"ni destekleyen ikna edici kanıt bulunmadığını düşündürüyor. Klinisyenler için mesaj: artan prevalans rakamlarının tek başına gerçek risk artışı anlamına gelmediği, insidans çalışmalarının kapsamlılık düzeyine göre yorumlanması gerektiğidir.

Hip-related tenotomy and progression to severe displacement of the hip in nonambulant children with cerebral palsy : a nationwide cohort study.

GMFCS IV-V olan, kalça migrasyon yüzdesi (MP) %30-49 arası (erken-orta displasman) olan nonambulatuar SP'li çocuklarda kalça ile ilişkili tenotomi, ciddi kalça kötü sonucuna (MP≥%50 veya osteotomi gereksinimi) ilerlemeyi anlamlı şekilde azaltmış (10 yılda kümülatif insidans: tenotomisiz %34.7 vs tenotomili %20.4; sHR 0.53). Bu fayda özellikle GMFCS IV'te anlamlıyken (sHR 0.35), GMFCS V'te istatistiksel anlamlılığa ulaşmamış (sHR 0.68) — yani en ağır tutulumlu grupta tenotomiye rağmen progresyon riski yüksek kalmaya devam ediyor. Ayrıca MAS ile değerlendirilen spastisite (hem hafif hem ciddi düzeyde) bağımsız olarak ciddi kalça sonucu riskini artırıyor. Bulgular, erken-orta displasmanlı nonambulatuar çocuklarda tenotominin GMFCS IV'te daha belirgin yararlı olduğunu, GMFCS V'te ise dikkatli hasta seçimi ve yakın takibin önemini destekliyor.

Efficacy and safety of MR guided-laser interstitial thermal therapy versus resective surgery for MRI-positive focal cortical dysplasia type II and tuberous sclerosis complex: A systematic review and meta-analysis.

MRI-pozitif FCD tip II ve TSC'ye bağlı ilaca dirençli epilepside, MRgLITT (lazer ablasyon) ile rezektif cerrahi arasında nöbetsizlik oranı açısından anlamlı fark bulunmamış (TSC alt grubunda %50 vs %59, p=0.51; birleşik grupta %72 vs %71, p=0.838). Komplikasyon oranları da iki yöntem arasında benzer bulunmuş, yaş grubu (çocuk/erişkin) sonucu etkilememiş. Bu sonuçlar, TSC'ye bağlı dirençli epilepside daha az invaziv bir seçenek olan MRgLITT'in, uygun olgularda rezektif cerrahiye karşılaştırılabilir etkinlik ve güvenlikte bir alternatif olabileceğini destekliyor.

FDA ile zorevunersen başvurusunda mutabakat: biliş-davranış kazanımı ilk kez bir epilepsi ruhsat dosyasının resmî sonlanım noktası.

5 Ekim 2026'da, Dravet sendromunda SCN1A genini hedefleyen antisens oligonükleotid zorevunersenin planlanan ABD ruhsat başvurusunun ana unsurlarında FDA ile anlaşmaya varıldığı duyuruldu. Mutabakatın merkezinde Vineland-3 çok bileşenli analizi var: faz 3 EMPEROR çalışmasında biliş ve davranış, önceden belirlenmiş dört alt alanda (ifade edici dil, alıcı dil, kişilerarası ilişkiler, kişisel beceriler) ölçülecek ve bu, 52. haftada ikinci temel ikincil sonlanım noktası olacak. Birincil sonlanım değişmedi: 28. haftada majör motor nöbet sıklığında yüzde değişim. Arka plan: faz 1/2a (MONARCH, ADMIRAL; 81 çocuk) ve uzatma çalışmalarında 70 mg alan grupta uzatmanın ilk 20 ayında konvülzif nöbet sıklığında ortanca değişim −%58,82 ile −%90,91 arasında seyretti; biliş-davranışta 1., 2., 3. ve 4. yılın tamamında anlamlı kazanım bildirildi (NEJM 2026;394:969–982). Eylül 2026 Avrupa Epilepsi Kongresi'nde SUDEP ile en güçlü ilişkili nöbet tiplerinde üç yıllık azalma sunuldu. Güvenlik: 930'dan fazla doz uygulandı; BOS protein yüksekliği sık görülüyor (~%94 laboratuvar değeri, %59 advers olay) ancak buna bağlı ciddi klinik tablo ve hidrosefali bildirilmedi; çalışmalarda dört ölüm görüldü (ikisi SUDEP, biri malnütrisyon) — Dravet'te çocukların %20'ye yakınının erişkinliğe ulaşamadığı bağlamında değerlendirilmelidir. Sınırlar: eldeki etkinlik verisi açık etiketlidir, en güçlü sayılar görece küçük bir alt gruba aittir ve ilaç hiçbir ülkede onaylı değildir. Faz 3 EMPEROR (162 hasta + 34 Avrupa, sham kontrollü) sonuçları 2027 üçüncü çeyrekte, ABD başvurusu 2027 ikinci yarıda bekleniyor. Türkiye katılımcı ülkeler arasında değildir; erişim ruhsatlandırma ve geri ödeme süreçlerine bağlı olacaktır.

FDA, A-T'de ataksinin tedavisi için ilk ilacı onayladı: levasetillösin (Aqneursa®).

18 Eylül 2026'da FDA, ağızdan alınan modifiye amino asit levasetillösini (N-asetil-L-lösin; Aqneursa®) 15 kg ve üzeri çocuk ve erişkinlerde Ataksi-Telenjiektazi'ye bağlı ataksinin tedavisi için onayladı — A-T'de ataksiye yönelik onaylanan ilk tedavi. Onay, 4-50 yaş arası 73 katılımcılı, çift-kör, plasebo-kontrollü çapraz-geçişli faz 3 çalışmaya (IB1001-303) dayanıyor: SARA ataksi ölçeğinde plaseboya karşı yaklaşık 1,9 puanlık anlamlı iyileşme (p<0.001). İlaç 2024'ten beri Niemann-Pick tip C'nin nörolojik bulguları için onaylıydı; etki mekanizması tam aydınlatılmış değil. Önemli sınırlar: tedavi ataksi belirtisine yöneliktir — hastalığın immün yetmezlik, akciğer ve kanser-riski bileşenlerini değiştirdiği gösterilmemiştir; onay tek pivotal çalışmaya dayanır. Türkiye'de ruhsat/erişim süreci ayrıdır; uygunluk hastayı izleyen hekimle değerlendirilmelidir.

Angelman sendromunda yeni bir gen tedavisi adayı duyuruldu: SKY-AS (Skylark Bio)

Klinik aşamadaki biyoteknoloji şirketi Skylark Bio, 24 Eylül 2026'da Angelman sendromu için geliştirdiği deneysel gen tedavisi adayı SKY-AS'i duyurdu. SKY-AS, UBE3A geninin çalışan bir kopyasını doğrudan nöronlara ulaştırarak eksik olan UBE3A proteininin üretimini artırmayı; böylece öğrenme, bellek, motor beceriler ve iletişimle ilişkili yolakları desteklemeyi hedefliyor. Program şu an klinik öncesi (IND-hazırlık) aşamasında — insan üzerindeki klinik denemeler henüz başlamadı; başlayabilmesi için gereken güvenlik ve hazırlık çalışmaları sürüyor. Angelman sendromunda bugün için onaylanmış, hastalığın gidişini değiştiren bir tedavi bulunmuyor; antisens oligonükleotid (ASO) çalışmaları (REVEAL, BEACON) devam ederken SKY-AS gibi gen tedavisi programlarının eklenmesi, alanın birden fazla yaklaşımla ilerlediğini gösteriyor. Duyuru Angelman Syndrome Foundation ve FAST tarafından da paylaşıldı. Bu bilgi araştırma aşamasındaki bir gelişmedir, klinik uygulama önerisi değildir; tanı ve tedavi kararları her zaman hekiminizle birlikte verilmelidir.

Phelan-McDermid sendromu sanılandan daha sık: yaklaşık her 7.300 kişide bir

Mount Sinai'deki Seaver Otizm Araştırma ve Tedavi Merkezi bilim insanlarının Autism Research dergisinde yayımladığı yeni bir araştırma, Phelan-McDermid sendromunun (PMS) yaklaşık her 7.300 kişide bir görüldüğünü — yani önceki tahminlerden belirgin biçimde daha yaygın olduğunu — ortaya koydu. PMS, çoğunlukla 22q13 bölgesindeki SHANK3 geninin kaybı ya da değişimiyle ilişkili nadir bir genetik durumdur; tıbbi, bilişsel ve davranışsal güçlüklere yol açabilir ve hastaların büyük çoğunluğu otizm spektrum bozukluğu ölçütlerini de karşılar. Çalışma, on bağımsız kaynaktan genetik testi yapılmış yaklaşık 180.000 otizmli bireyin verisini inceledi ve binlerce kişinin — büyük ölçüde genetik testin yeterince kullanılmaması nedeniyle — muhtemelen tanı almadığını buldu. Bu sonuç, otizmli çocuklarda genetik değerlendirmenin (tüm ekzom/tüm genom gibi) önemini bir kez daha vurguluyor: altta yatan bir sendromun belirlenmesi izlem ve aile danışmanlığını değiştirebilir. Bulgular, hâlihazırda birden çok PMS klinik çalışmasının sürdüğü kritik bir dönemde geldi.

Angelman sendromunda GTX-102 (apazunersen) Faz 3 Aspire çalışması sonlanım noktalarına ulaşamadı

Ultragenyx, Angelman sendromu için geliştirilen araştırma amaçlı antisens oligonükleotid (ASO) GTX-102'nin (apazunersen) Faz 3 Aspire çalışması sonuçlarını açıkladı. Çalışma, birincil sonlanım noktasına (Bayley-4 bilişsel ham puanında başlangıca göre değişim) ve ana ikincil sonlanım noktasına (Çok Alanlı Yanıt İndeksi — MDRI'da net yanıt) ulaşamadı; yani ilaç önceden belirlenen etkinlik hedeflerini karşılamadı. Ultragenyx (Emil Kakkis, MD, PhD) ve Angelman dernekleri (FAST ve Angelman Syndrome Foundation) sonucu hayal kırıklığı olarak nitelendirip araştırmaya katılan ailelere teşekkür etti; firma bir topluluk webinarı planladığını ve basın bültenini yayımladığını bildirdi. Klinik bağlam: Angelman sendromunda halen ruhsatlı, hastalığı değiştiren bir tedavi bulunmuyor; bu sonuç, gen susturma/ASO temelli yaklaşımların umut verici olmakla birlikte henüz kanıtlanmadığını ve araştırmaların sürdüğünü hatırlatıyor. Hâlihazırda bir Ultragenyx çalışmasına katılan aileler, soruları için çalışmayı yürüten hekime (PI) veya patientinquiry@ultragenyx.com adresine başvurabilir.

Yeni etki mekanizmalı antiepileptik azetukalner: Faz 3 X-TOLE2 olumlu sonuçlandı

Xenon'un geliştirdiği azetukalner (Kv7 potasyum kanal açıcısı — yeni bir etki mekanizması) fokal başlangıçlı nöbetlerde erişkinlerde yürütülen Faz 3 X-TOLE2 çalışmasında birincil son noktaya ulaştı: 25 mg dozda aylık nöbet sıklığında medyan %53,2 azalma sağlandı (plaseboda %10,4). Nöbetlerinde en az %50 azalma görülen hasta oranı 25 mg grubunda %54,8, 15 mg grubunda %37,6 idi (plaseboda %20,8). İlaç genel olarak iyi tolere edildi (en sık baş dönmesi, baş ağrısı, uyku hali, yorgunluk). Çalışmaya çoğunlukla dirençli epilepsili (ortalama beş önceki ilaç denenmiş) hastalar alındı. Xenon, ABD FDA'ya ruhsat başvurusunu 2026'nın 3. çeyreğinde planlıyor; onaylanırsa azetukalner epilepside ilk Kv7 potasyum kanal açıcı ilaç olacak. Veriler Nisan 2026'daki AAN kongresinde sunulacak. (Erişkin çalışması; araştırma aşamasındadır, henüz ruhsatlı bir tedavi değildir; bilgilendirme amaçlıdır.)

Angelman için ION582 (REVEAL): Faz 3'te ilk kohortun alımı tamamlandı

Ionis'in Angelman sendromu için geliştirdiği antisens oligonükleotid (ASO) tedavisi ION582'nin Faz 3 REVEAL çalışmasında ilk kohortun (Kohort 1) hasta alımı tamamlandı (Temmuz 2026). Angelman topluluğunun görüşleri doğrultusunda tasarlanan REVEAL çalışması, tedavinin etkinliğini ve güvenliliğini değerlendirmek üzere planlandı. ION582, UBE3A geninin normalde susturulmuş olan babadan gelen kopyasını yeniden etkinleştirmeyi hedefler. (Araştırma aşamasındadır; henüz ruhsatlı bir tedavi değildir.)

Rett gen tedavisi TSHA-102: pivotal çalışmada dozlama tamamlandı

Rett sendromu için araştırma aşamasındaki gen tedavisi TSHA-102'nin REVEAL pivotal çalışmasında dozlama tamamlandı. Faz 1/2 Part A uzun dönem verilerinde katılımcıların tamamı ince motor, kaba motor ve iletişim alanlarında en az bir gelişimsel basamak kazandı veya yeniden kazandı; kazanımlar 12 ay ve üzerinde birikmeye devam etti. Genel olarak iyi tolere edildi; tedaviyle ilişkili ciddi advers olay veya doz-kısıtlayıcı toksisite bildirilmedi. (Araştırma aşamasındadır; henüz ruhsatlı bir tedavi değildir.)

Yeni ilaç denemesi: ION337 (ASCEND)

Ionis'in ION337 ilacı için ASCEND çalışması başladı: Dravet sendromlu 2–12 yaş çocuklarda güvenlilik ve tolerabilite değerlendiriliyor. Açık etiketli çalışma hâlen katılımcı alıyor (NCT07531745).

Genetik hedefli tedaviler ilerliyor

SCN1A'yı hedefleyen antisens tedavi (zorevunersen) faz 3 EMPEROR çalışmasında; Ekim 2026'da FDA ile ruhsat başvurusunun ana unsurlarında mutabakata varıldı ve biliş-davranış ölçümü resmî sonlanım noktası oldu. Sonuçlar 2027 üçüncü çeyrekte bekleniyor; ilaç henüz hiçbir ülkede onaylı değil.

ASO tedavileri Faz 3'te

UBE3A'nın sessiz babadan gelen kopyasını yeniden açmayı amaçlayan antisens tedaviler (GTX-102, ION582) geç aşama çalışmalarda.

İlk ilaç + gen tedavisi

Trofinetid Rett için onaylı ilk ilaç; MECP2 gen tedavileri (TSHA-102, NGN-401) ruhsatlandırma çalışmalarında.

Erken tedavi seyri değiştiriyor

Nusinersen, risdiplam ve gen tedavisi (onasemnogene) ile erken başlanan tedavi sonuçları belirgin iyileştiriyor; yenidoğan taraması kritik.

Dizileme tanı oranını artırdı

Tüm ekzom/genom dizileme, açıklanamayan epilepsi ve gelişim geriliğinde tanı oranını belirgin yükseltti; hassas (kişiye özel) tedavinin kapısını açıyor.

Yeni antiepileptik seçenekler

Senobamat, fenfluramin, kannabidiol ve ganaksolon gibi yeni ilaçlar dirençli epilepsi ve Lennox-Gastaut'ta seçenekleri genişletiyor.