Балаңыздың неврологиялық денсаулығы мен дамуы үшін сенімді мекен

Serum ferritin in children with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD): A systematic review and meta-analysis.

4058 DEHB'li çocuk ve 4533 kontrolü içeren 21 çalışmalık bu meta-analizde, DEHB'li çocuklarda serum ferritin düzeyleri kontrollere göre anlamlı derecede düşük bulunmuş (havuzlanmış ortalama fark: -9.74, %95 GA: -16.50 ile -2.98). Alt grup analizlerinde kıta, yayın yılı, örneklem büyüklüğü, çalışma tasarımı ve tanı kriterlerine göre heterojenlik yüksek olsa da yön tutarlı kalmış. Yazarlar, DEHB'li çocuklarda serum ferritin taraması ve demir desteğinin düşünülebileceğini öneriyor; ancak nedensellik ilişkisini netleştirmek için ileriye dönük çalışmalara ihtiyaç olduğunu vurguluyorlar.

Efficacy and safety of noninvasive brain stimulation for ADHD: a systematic review and meta-analysis of double-blind randomized controlled trials across international English and Chinese databases.

15 çift-kör RCT'yi (746 katılımcı) içeren bu meta-analize göre noninvaziv beyin stimülasyonu (NIBS) genel olarak DEHB belirtilerini anlamlı düzeyde iyileştirmiş (SMD=-1.12), ancak çalışmalar arası heterojenlik çok yüksek (I²=94%). Alt grup analizinde sağ prefrontal kortekse uygulanan yüksek frekanslı figür-8 bobinli rTMS'in en etkili yöntem olabileceği, buna karşın tDCS ve TNS'nin anlamlı etkinlik göstermediği bulunmuş. Aktif ve sahte stimülasyon grupları arasında yan etki veya tedaviyi bırakma oranı açısından fark saptanmamış; yazarlar NIBS'in güvenli ve iyi tolere edildiğini ancak mevcut kanıtın rutin klinik kullanımı desteklemek için henüz yetersiz olduğunu vurguluyor.

Cenobamate in Dravet syndrome with electrophysiologically confirmed SCN1A loss-of-function variants: long-term real-world follow-up.

Bu çalışma, SCN1A loss-of-function (LoF) varyantı olan ve bu varyantlar HEK hücrelerinde elektrofizyolojik olarak doğrulanmış yetişkin Dravet hastalarında, teorik olarak kontrendike kabul edilen sodyum kanal blokeri sennobamatın (CNB) uzun dönemde sürdürülebilir klinik fayda sağladığını göstermiş. Hasta-spesifik varyantlar patch-clamp ile belirgin azalmış ile neredeyse yok denecek kadar düşük pik sodyum akımı gösteren gerçek LoF varyantlar olarak doğrulanmış; akut CNB maruziyeti pik sodyum akım yoğunluğunu değiştirmemiş. Bulgular, "LoF SCN1A varyantında sodyum kanal blokerleri kesinlikle kaçınılmalı" genellemesinin en azından CNB için ve genetik olarak doğrulanmış bazı Dravet hastalarında geçerli olmayabileceğini, bu hastalarda CNB'nin seçilmiş olgularda düşünülebileceğini destekliyor; ancak örneklem küçük ve yetişkin popülasyona odaklı olduğu unutulmamalı.

Efficacy, treatment retention, and tolerability of newer- versus older-generation antiseizure medications in older adults with epilepsy: a systematic review and meta-analysis.

Yaşlı epilepsi hastalarında (9 çalışma, 2507 hasta) yeni- ve eski-kuşak antiepileptik ilaçlar karşılaştırıldığında, nöbetsizlik oranları açısından anlamlı fark bulunmamış. Ancak yeni kuşak ilaçlar belirgin şekilde daha yüksek tedavi kalıcılığı, daha düşük herhangi bir nedenle bırakma oranı ve daha düşük yan etkiye bağlı kesme oranıyla ilişkilendirilmiş. İnme-sonrası epilepsi alt grubunda nöbetsizlikte anlamlı fark gösterilememiş. Bulgular, yaşlı hastalarda ASM seçiminde etkinlik kadar tolerabilite ve tedaviye devam edebilirliğin önemini destekliyor; ancak kanıt kesinliği düşük/çok düşük olup dikkatli yorumlanmalı.

Deep brain stimulation outcomes in pediatric drug-resistant epilepsy: A systematic review and meta-analysis.

Pediatrik dirençli epilepside derin beyin stimülasyonunun (DBS) ≥12 ay sonrası etkinliğini değerlendiren bu meta-analizde (19 çalışma, 149 hasta) genel yanıt oranı (≥%50 nöbet azalması) %63.3, nöbetsizlik oranı ise %13.8 bulunmuş. İmplantasyon yaşı yanıtla ilişkili bulunmamış; hedef nükleuslar arasında (CM %66.2, STN %76.8, ANT %46.2, CM+ANT %51.1) istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamış. Toplam yan etki oranı %16.5 olup prosedüre bağlı mortalite bildirilmemiş — bulgular DBS'nin pediatrik dirençli epilepside seçilmiş olgularda kabul edilebilir güvenlikte, klinik olarak anlamlı bir palyatif tedavi seçeneği olduğunu destekliyor.

Association between FMR1 mRNA levels and clinical phenotypes in Fragile X syndrome.

300 kişilik bir kohortta (FXS, premutasyon taşıyıcıları, tipik gelişim gösterenler ve FXS-dışı gelişimsel bozukluk kontrolleri) periferik kandan FMR1 mRNA ve FMRP düzeyleri ölçülmüş. FXS grubunda, özellikle erkeklerde FMR1 mRNA belirgin azalmış; FXS içinde daha yüksek FMR1 mRNA düzeyleri daha yüksek IQ ve daha iyi adaptif davranışla ilişkili bulunmuş, bu ilişki kontrol gruplarında görülmemiş (yani FXS'e özgü). Ayrıca FMR1 mRNA, FMRP ile pozitif korelasyon göstermiş ve kadın FXS hastalarında yaşla birlikte artış saptanmış. Bulgular, periferik kanda ölçülebilen FMR1 mRNA'nın FXS'te fenotipik şiddeti yansıtan erişilebilir bir biyobelirteç olarak prognostik değerlendirme ve bireyselleştirilmiş tedavi planlamasında kullanılabileceğine işaret ediyor (not: preprint, henüz hakem değerlendirmesi tamamlanmamış).

Dysregulation of FMR1 Splicing in Human Fragile X Syndrome.

FXS hastalarının yaklaşık %70'inde FMR1 geni tamamen susturulmuyor, bunun yerine RNA yanlış kırpılarak FMR1-217 adlı, FMRP proteinini üretemeyen bir izoform oluşuyor; bu yanlış kırpılma CGG tekrar uzunluğu arttıkça artıyor ve hastanın IQ'su ile ters orantılı bulunmuş. Araştırmacılar, splicing'i düzelten antisens oligonükleotidlerin (ASO) doğru FMR1 kırpılmasını geri kazandırıp FMRP üretimini artırabildiğini göstermiş — bu durum FXS için potansiyel yeni bir tedavi yaklaşımına işaret ediyor. Bulgular henüz preprint aşamasında (hakem değerlendirmesinden geçmemiş), klinik uygulamaya geçmesi için daha ileri çalışmalar gerekiyor.

A nationwide prospective randomized trial for diagnosing developmental disorders demonstrates genome sequencing outperforms standard of care.

Açıklanamayan gelişimsel bozukluğu olan 567 hastada yapılan ulusal prospektif randomize çalışmada, genom sekanslaması (GS) tanısal verimde standart bakıma (ekzom + kromozomal mikroarray veya düşük derinlikli GS) göre anlamlı üstünlük göstermiş (%39.8 vs %30, p=0.015); bu fark esas olarak tek nükleotid varyantı/indel tespitindeki artıştan kaynaklanmış ve ayrıca 3 kodlayıcı olmayan bölge varyantı da saptanmış. Cinsiyet ve analitik farklılıklar için düzeltme yapıldığında fark azalmış olsa da (7.3%, p=0.069) GS lehine eğilim korunmuş; kadınlarda tanısal verim erkeklere göre belirgin yüksek bulunmuş (%45.5 vs %28.5). Otozomal dominant kalıtılan varyantların tanısal katkısı X'e bağlı varyantlardan daha fazla, otozomal resesif varyantlarla benzer bulunmuş; bu da global gelişim geriliği/zihinsel yetersizlik araştırmasında genom sekanslamasının birinci basamak test olarak değerlendirilmesini ve otozomal dominant kalıtım örüntüsüne dikkat edilmesini destekliyor.

Deep brain stimulation outcomes in pediatric drug-resistant epilepsy: A systematic review and meta-analysis.

Pediatrik ilaca dirençli epilepside DBS'i değerlendiren bu meta-analizde (19 çalışma, 149 hasta), ≥12 ay takipte yanıt oranı (≥%50 nöbet azalması) %63.3, nöbetsizlik oranı ise %13.8 olarak bulunmuş. İmplantasyon yaşı tedavi yanıtıyla ilişkili bulunmamış; hedef nükleus bazında yanıt oranları STN için %76.8, CM için %66.2, kombine CM+ANT için %51.1 ve ANT için %46.2 olsa da hedefler arası fark istatistiksel anlamlı değil. Genel yan etki oranı %16.5 (majör %10.8, minör %12.5) olup prosedüre bağlı mortalite bildirilmemiş; bu bulgular DBS'in pediatrik DRE'de kabul edilebilir güvenlik profiliyle klinik olarak anlamlı nöbet azalması sağladığını destekliyor.

A geometric rs-fMRI connectome descriptor reveals individual stability without robust autism group differences.

Büyük çok-merkezli ABIDE I veri setinde (1035 kişi) geliştirilen geometrik bir rs-fMRI konnektom ölçütü, bireyler arasında yüksek güvenilirlik ve bireysel ayırt edicilik gösterse de, otizmli ve kontrol grupları arasında anlamlı bir fark bulunamamış (etki büyüklüğü neredeyse sıfır, denklik testleriyle doğrulanmış). Dispersiyon varyansının %69'u görüntüleme merkezinden kaynaklanırken, tanının katkısı yalnızca %0.0001 olarak hesaplanmış; bu sapmalar ayrıca semptom şiddetini de öngörmemiş. Bulgu, rs-fMRI tabanlı konnektomik ölçütlerin tek başına ASB için güvenilir bir tanısal biyobelirteç olamayacağını ve literatürdeki tutarsız bulguların büyük ölçüde merkez/yöntem farklılıklarından kaynaklanabileceğini gösteriyor; klinisyenlerin fMRI konnektomik bulgularını ASB tanısında temkinli yorumlaması gerektiğini destekliyor.

Haploinsufficiency, de novo and biallelic missense variants in CSMD2 are associated with neurodevelopmental disorders.

Yeni tanımlanan bir bulguya göre CSMD2 genindeki biallelik (resesif) missense varyantlar ve monoallelik frameshift/kesme varyantları (haploinsufficiency) otizm spektrum bozukluğu, DEHB ve beyin yapısal anomalileriyle ilişkili bulunmuş. Sekiz aileden dokuz hasta ile birlikte de novo missense vakalar da tanımlanmış; UK Biobank verilerinde CSMD2 varyant taşıyıcılarında ASB, DEHB ve nörotisizmde hafif artış saptanmış. Zebrabalığı modelinde csmd2 kaybı mikrosefali, küçük serebellum, azalmış Purkinje hücre boyutu ve davranışsal/bağlantısal anormalliklere yol açmış; bu nedenle gelişimsel gecikme/otizm/DEHB kohortlarında nedeni bilinmeyen vakalarda CSMD2 taramaya aday yeni bir gen olarak değerlendirilebilir, ancak doğrulayıcı çalışmalar gerekiyor.

A massively parallel reporter assay of MECP2cis-regulatory elements reveals genetic candidates for male-biased autism.

(özet üretilemedi)

A massively parallel reporter assay of MECP2cis-regulatory elements reveals genetic candidates for male-biased autism.

Bu çalışma, MECP2 geninin kodlamayan düzenleyici (cis-regulatory) bölgelerindeki bazı varyantların, klasik Rett sendromuna yol açan tam fonksiyon kaybı mutasyonlarından farklı olarak, hafif/hipomorfik etkiyle sadece MECP2 ifadesini azaltarak erkeklerde otizm fenotipine (sosyal defisit, hiperaktivite, anksiyete) yol açabileceğini gösteriyor. Promotor bölgesindeki bir varyant NFY bağlanmasını bozarak MECP2 ekspresyonunu yaklaşık %30 azaltmış ve fare modelinde otizm benzeri davranışlar oluşturmuş. Bu bulgu, MECP2 ile ilişkili hastalık yelpazesinin Rett sendromu/erkek ensefalopatisinin ötesine, kodlamayan bölge varyantları aracılığıyla idiyopatik erkek-ağırlıklı otizmi de kapsayacak şekilde genişlediğini düşündürüyor; klinisyenlerin MECP2 ile ilişkili fenotip yelpazesini değerlendirirken bunu akılda tutması faydalı olabilir, ancak henüz rutin genetik test stratejisini değiştirecek düzeyde değil.

Systematic Review of Females With Intellectual Disability and MECP2 Duplication.

MECP2 duplikasyon sendromu (MDS) klasik olarak erkeklerde görülür, ancak bu sistematik derleme 41 etkilenmiş kadın olgusunu bir araya getirerek genotipe göre belirgin farklı fenotipler tanımlıyor. Tandem duplikasyonu olan kadınlarda (en sık görülen tip, %59) genellikle çarpık X-inaktivasyonu ile birlikte hafif-orta gelişimsel gerilik, kısmen korunmuş konuşma ve yürüme, daha az nörolojik/sistemik bulgu görülüyor. Dengesiz otozomal translokasyon veya diğer terminal duplikasyonu olanlarda ise ağır zihinsel engellilik, konuşmanın tamamen kaybı, şiddetli (ilaca dirençli dahil) epilepsi, solunum yolu enfeksiyonları, beslenme sorunları, mikrosefali ve kısalmış yaşam beklentisi ile erkek MDS fenotipine benzer ağır tablo görülebiliyor. Bu bulgular, kadın MDS hastalarında genetik varyant tipine göre prognoz öngörüsü ve genetik danışmanlık açısından pratik önem taşıyor.

FDA ile zorevunersen başvurusunda mutabakat: biliş-davranış kazanımı ilk kez bir epilepsi ruhsat dosyasının resmî sonlanım noktası.

5 Ekim 2026'da, Dravet sendromunda SCN1A genini hedefleyen antisens oligonükleotid zorevunersenin planlanan ABD ruhsat başvurusunun ana unsurlarında FDA ile anlaşmaya varıldığı duyuruldu. Mutabakatın merkezinde Vineland-3 çok bileşenli analizi var: faz 3 EMPEROR çalışmasında biliş ve davranış, önceden belirlenmiş dört alt alanda (ifade edici dil, alıcı dil, kişilerarası ilişkiler, kişisel beceriler) ölçülecek ve bu, 52. haftada ikinci temel ikincil sonlanım noktası olacak. Birincil sonlanım değişmedi: 28. haftada majör motor nöbet sıklığında yüzde değişim. Arka plan: faz 1/2a (MONARCH, ADMIRAL; 81 çocuk) ve uzatma çalışmalarında 70 mg alan grupta uzatmanın ilk 20 ayında konvülzif nöbet sıklığında ortanca değişim −%58,82 ile −%90,91 arasında seyretti; biliş-davranışta 1., 2., 3. ve 4. yılın tamamında anlamlı kazanım bildirildi (NEJM 2026;394:969–982). Eylül 2026 Avrupa Epilepsi Kongresi'nde SUDEP ile en güçlü ilişkili nöbet tiplerinde üç yıllık azalma sunuldu. Güvenlik: 930'dan fazla doz uygulandı; BOS protein yüksekliği sık görülüyor (~%94 laboratuvar değeri, %59 advers olay) ancak buna bağlı ciddi klinik tablo ve hidrosefali bildirilmedi; çalışmalarda dört ölüm görüldü (ikisi SUDEP, biri malnütrisyon) — Dravet'te çocukların %20'ye yakınının erişkinliğe ulaşamadığı bağlamında değerlendirilmelidir. Sınırlar: eldeki etkinlik verisi açık etiketlidir, en güçlü sayılar görece küçük bir alt gruba aittir ve ilaç hiçbir ülkede onaylı değildir. Faz 3 EMPEROR (162 hasta + 34 Avrupa, sham kontrollü) sonuçları 2027 üçüncü çeyrekte, ABD başvurusu 2027 ikinci yarıda bekleniyor. Türkiye katılımcı ülkeler arasında değildir; erişim ruhsatlandırma ve geri ödeme süreçlerine bağlı olacaktır.

FDA, A-T'de ataksinin tedavisi için ilk ilacı onayladı: levasetillösin (Aqneursa®).

18 Eylül 2026'da FDA, ağızdan alınan modifiye amino asit levasetillösini (N-asetil-L-lösin; Aqneursa®) 15 kg ve üzeri çocuk ve erişkinlerde Ataksi-Telenjiektazi'ye bağlı ataksinin tedavisi için onayladı — A-T'de ataksiye yönelik onaylanan ilk tedavi. Onay, 4-50 yaş arası 73 katılımcılı, çift-kör, plasebo-kontrollü çapraz-geçişli faz 3 çalışmaya (IB1001-303) dayanıyor: SARA ataksi ölçeğinde plaseboya karşı yaklaşık 1,9 puanlık anlamlı iyileşme (p<0.001). İlaç 2024'ten beri Niemann-Pick tip C'nin nörolojik bulguları için onaylıydı; etki mekanizması tam aydınlatılmış değil. Önemli sınırlar: tedavi ataksi belirtisine yöneliktir — hastalığın immün yetmezlik, akciğer ve kanser-riski bileşenlerini değiştirdiği gösterilmemiştir; onay tek pivotal çalışmaya dayanır. Türkiye'de ruhsat/erişim süreci ayrıdır; uygunluk hastayı izleyen hekimle değerlendirilmelidir.

Angelman sendromunda yeni bir gen tedavisi adayı duyuruldu: SKY-AS (Skylark Bio)

Klinik aşamadaki biyoteknoloji şirketi Skylark Bio, 24 Eylül 2026'da Angelman sendromu için geliştirdiği deneysel gen tedavisi adayı SKY-AS'i duyurdu. SKY-AS, UBE3A geninin çalışan bir kopyasını doğrudan nöronlara ulaştırarak eksik olan UBE3A proteininin üretimini artırmayı; böylece öğrenme, bellek, motor beceriler ve iletişimle ilişkili yolakları desteklemeyi hedefliyor. Program şu an klinik öncesi (IND-hazırlık) aşamasında — insan üzerindeki klinik denemeler henüz başlamadı; başlayabilmesi için gereken güvenlik ve hazırlık çalışmaları sürüyor. Angelman sendromunda bugün için onaylanmış, hastalığın gidişini değiştiren bir tedavi bulunmuyor; antisens oligonükleotid (ASO) çalışmaları (REVEAL, BEACON) devam ederken SKY-AS gibi gen tedavisi programlarının eklenmesi, alanın birden fazla yaklaşımla ilerlediğini gösteriyor. Duyuru Angelman Syndrome Foundation ve FAST tarafından da paylaşıldı. Bu bilgi araştırma aşamasındaki bir gelişmedir, klinik uygulama önerisi değildir; tanı ve tedavi kararları her zaman hekiminizle birlikte verilmelidir.

Phelan-McDermid sendromu sanılandan daha sık: yaklaşık her 7.300 kişide bir

Mount Sinai'deki Seaver Otizm Araştırma ve Tedavi Merkezi bilim insanlarının Autism Research dergisinde yayımladığı yeni bir araştırma, Phelan-McDermid sendromunun (PMS) yaklaşık her 7.300 kişide bir görüldüğünü — yani önceki tahminlerden belirgin biçimde daha yaygın olduğunu — ortaya koydu. PMS, çoğunlukla 22q13 bölgesindeki SHANK3 geninin kaybı ya da değişimiyle ilişkili nadir bir genetik durumdur; tıbbi, bilişsel ve davranışsal güçlüklere yol açabilir ve hastaların büyük çoğunluğu otizm spektrum bozukluğu ölçütlerini de karşılar. Çalışma, on bağımsız kaynaktan genetik testi yapılmış yaklaşık 180.000 otizmli bireyin verisini inceledi ve binlerce kişinin — büyük ölçüde genetik testin yeterince kullanılmaması nedeniyle — muhtemelen tanı almadığını buldu. Bu sonuç, otizmli çocuklarda genetik değerlendirmenin (tüm ekzom/tüm genom gibi) önemini bir kez daha vurguluyor: altta yatan bir sendromun belirlenmesi izlem ve aile danışmanlığını değiştirebilir. Bulgular, hâlihazırda birden çok PMS klinik çalışmasının sürdüğü kritik bir dönemde geldi.

Angelman sendromunda GTX-102 (apazunersen) Faz 3 Aspire çalışması sonlanım noktalarına ulaşamadı

Ultragenyx, Angelman sendromu için geliştirilen araştırma amaçlı antisens oligonükleotid (ASO) GTX-102'nin (apazunersen) Faz 3 Aspire çalışması sonuçlarını açıkladı. Çalışma, birincil sonlanım noktasına (Bayley-4 bilişsel ham puanında başlangıca göre değişim) ve ana ikincil sonlanım noktasına (Çok Alanlı Yanıt İndeksi — MDRI'da net yanıt) ulaşamadı; yani ilaç önceden belirlenen etkinlik hedeflerini karşılamadı. Ultragenyx (Emil Kakkis, MD, PhD) ve Angelman dernekleri (FAST ve Angelman Syndrome Foundation) sonucu hayal kırıklığı olarak nitelendirip araştırmaya katılan ailelere teşekkür etti; firma bir topluluk webinarı planladığını ve basın bültenini yayımladığını bildirdi. Klinik bağlam: Angelman sendromunda halen ruhsatlı, hastalığı değiştiren bir tedavi bulunmuyor; bu sonuç, gen susturma/ASO temelli yaklaşımların umut verici olmakla birlikte henüz kanıtlanmadığını ve araştırmaların sürdüğünü hatırlatıyor. Hâlihazırda bir Ultragenyx çalışmasına katılan aileler, soruları için çalışmayı yürüten hekime (PI) veya patientinquiry@ultragenyx.com adresine başvurabilir.

Yeni etki mekanizmalı antiepileptik azetukalner: Faz 3 X-TOLE2 olumlu sonuçlandı

Xenon'un geliştirdiği azetukalner (Kv7 potasyum kanal açıcısı — yeni bir etki mekanizması) fokal başlangıçlı nöbetlerde erişkinlerde yürütülen Faz 3 X-TOLE2 çalışmasında birincil son noktaya ulaştı: 25 mg dozda aylık nöbet sıklığında medyan %53,2 azalma sağlandı (plaseboda %10,4). Nöbetlerinde en az %50 azalma görülen hasta oranı 25 mg grubunda %54,8, 15 mg grubunda %37,6 idi (plaseboda %20,8). İlaç genel olarak iyi tolere edildi (en sık baş dönmesi, baş ağrısı, uyku hali, yorgunluk). Çalışmaya çoğunlukla dirençli epilepsili (ortalama beş önceki ilaç denenmiş) hastalar alındı. Xenon, ABD FDA'ya ruhsat başvurusunu 2026'nın 3. çeyreğinde planlıyor; onaylanırsa azetukalner epilepside ilk Kv7 potasyum kanal açıcı ilaç olacak. Veriler Nisan 2026'daki AAN kongresinde sunulacak. (Erişkin çalışması; araştırma aşamasındadır, henüz ruhsatlı bir tedavi değildir; bilgilendirme amaçlıdır.)

Angelman için ION582 (REVEAL): Faz 3'te ilk kohortun alımı tamamlandı

Ionis'in Angelman sendromu için geliştirdiği antisens oligonükleotid (ASO) tedavisi ION582'nin Faz 3 REVEAL çalışmasında ilk kohortun (Kohort 1) hasta alımı tamamlandı (Temmuz 2026). Angelman topluluğunun görüşleri doğrultusunda tasarlanan REVEAL çalışması, tedavinin etkinliğini ve güvenliliğini değerlendirmek üzere planlandı. ION582, UBE3A geninin normalde susturulmuş olan babadan gelen kopyasını yeniden etkinleştirmeyi hedefler. (Araştırma aşamasındadır; henüz ruhsatlı bir tedavi değildir.)

Rett gen tedavisi TSHA-102: pivotal çalışmada dozlama tamamlandı

Rett sendromu için araştırma aşamasındaki gen tedavisi TSHA-102'nin REVEAL pivotal çalışmasında dozlama tamamlandı. Faz 1/2 Part A uzun dönem verilerinde katılımcıların tamamı ince motor, kaba motor ve iletişim alanlarında en az bir gelişimsel basamak kazandı veya yeniden kazandı; kazanımlar 12 ay ve üzerinde birikmeye devam etti. Genel olarak iyi tolere edildi; tedaviyle ilişkili ciddi advers olay veya doz-kısıtlayıcı toksisite bildirilmedi. (Araştırma aşamasındadır; henüz ruhsatlı bir tedavi değildir.)

Yeni ilaç denemesi: ION337 (ASCEND)

Ionis'in ION337 ilacı için ASCEND çalışması başladı: Dravet sendromlu 2–12 yaş çocuklarda güvenlilik ve tolerabilite değerlendiriliyor. Açık etiketli çalışma hâlen katılımcı alıyor (NCT07531745).

Genetik hedefli tedaviler ilerliyor

SCN1A'yı hedefleyen antisens tedavi (zorevunersen) faz 3 EMPEROR çalışmasında; Ekim 2026'da FDA ile ruhsat başvurusunun ana unsurlarında mutabakata varıldı ve biliş-davranış ölçümü resmî sonlanım noktası oldu. Sonuçlar 2027 üçüncü çeyrekte bekleniyor; ilaç henüz hiçbir ülkede onaylı değil.

ASO tedavileri Faz 3'te

UBE3A'nın sessiz babadan gelen kopyasını yeniden açmayı amaçlayan antisens tedaviler (GTX-102, ION582) geç aşama çalışmalarda.

İlk ilaç + gen tedavisi

Trofinetid Rett için onaylı ilk ilaç; MECP2 gen tedavileri (TSHA-102, NGN-401) ruhsatlandırma çalışmalarında.

Erken tedavi seyri değiştiriyor

Nusinersen, risdiplam ve gen tedavisi (onasemnogene) ile erken başlanan tedavi sonuçları belirgin iyileştiriyor; yenidoğan taraması kritik.

Dizileme tanı oranını artırdı

Tüm ekzom/genom dizileme, açıklanamayan epilepsi ve gelişim geriliğinde tanı oranını belirgin yükseltti; hassas (kişiye özel) tedavinin kapısını açıyor.

Yeni antiepileptik seçenekler

Senobamat, fenfluramin, kannabidiol ve ganaksolon gibi yeni ilaçlar dirençli epilepsi ve Lennox-Gastaut'ta seçenekleri genişletiyor.

Serum ferritin in children with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD): A systematic review and meta-analysis.

4058 DEHB'li çocuk ve 4533 kontrolü içeren 21 çalışmalık bu meta-analizde, DEHB'li çocuklarda serum ferritin düzeyleri kontrollere göre anlamlı derecede düşük bulunmuş (havuzlanmış ortalama fark: -9.74, %95 GA: -16.50 ile -2.98). Alt grup analizlerinde kıta, yayın yılı, örneklem büyüklüğü, çalışma tasarımı ve tanı kriterlerine göre heterojenlik yüksek olsa da yön tutarlı kalmış. Yazarlar, DEHB'li çocuklarda serum ferritin taraması ve demir desteğinin düşünülebileceğini öneriyor; ancak nedensellik ilişkisini netleştirmek için ileriye dönük çalışmalara ihtiyaç olduğunu vurguluyorlar.

Efficacy and safety of noninvasive brain stimulation for ADHD: a systematic review and meta-analysis of double-blind randomized controlled trials across international English and Chinese databases.

15 çift-kör RCT'yi (746 katılımcı) içeren bu meta-analize göre noninvaziv beyin stimülasyonu (NIBS) genel olarak DEHB belirtilerini anlamlı düzeyde iyileştirmiş (SMD=-1.12), ancak çalışmalar arası heterojenlik çok yüksek (I²=94%). Alt grup analizinde sağ prefrontal kortekse uygulanan yüksek frekanslı figür-8 bobinli rTMS'in en etkili yöntem olabileceği, buna karşın tDCS ve TNS'nin anlamlı etkinlik göstermediği bulunmuş. Aktif ve sahte stimülasyon grupları arasında yan etki veya tedaviyi bırakma oranı açısından fark saptanmamış; yazarlar NIBS'in güvenli ve iyi tolere edildiğini ancak mevcut kanıtın rutin klinik kullanımı desteklemek için henüz yetersiz olduğunu vurguluyor.

Cenobamate in Dravet syndrome with electrophysiologically confirmed SCN1A loss-of-function variants: long-term real-world follow-up.

Bu çalışma, SCN1A loss-of-function (LoF) varyantı olan ve bu varyantlar HEK hücrelerinde elektrofizyolojik olarak doğrulanmış yetişkin Dravet hastalarında, teorik olarak kontrendike kabul edilen sodyum kanal blokeri sennobamatın (CNB) uzun dönemde sürdürülebilir klinik fayda sağladığını göstermiş. Hasta-spesifik varyantlar patch-clamp ile belirgin azalmış ile neredeyse yok denecek kadar düşük pik sodyum akımı gösteren gerçek LoF varyantlar olarak doğrulanmış; akut CNB maruziyeti pik sodyum akım yoğunluğunu değiştirmemiş. Bulgular, "LoF SCN1A varyantında sodyum kanal blokerleri kesinlikle kaçınılmalı" genellemesinin en azından CNB için ve genetik olarak doğrulanmış bazı Dravet hastalarında geçerli olmayabileceğini, bu hastalarda CNB'nin seçilmiş olgularda düşünülebileceğini destekliyor; ancak örneklem küçük ve yetişkin popülasyona odaklı olduğu unutulmamalı.

Efficacy, treatment retention, and tolerability of newer- versus older-generation antiseizure medications in older adults with epilepsy: a systematic review and meta-analysis.

Yaşlı epilepsi hastalarında (9 çalışma, 2507 hasta) yeni- ve eski-kuşak antiepileptik ilaçlar karşılaştırıldığında, nöbetsizlik oranları açısından anlamlı fark bulunmamış. Ancak yeni kuşak ilaçlar belirgin şekilde daha yüksek tedavi kalıcılığı, daha düşük herhangi bir nedenle bırakma oranı ve daha düşük yan etkiye bağlı kesme oranıyla ilişkilendirilmiş. İnme-sonrası epilepsi alt grubunda nöbetsizlikte anlamlı fark gösterilememiş. Bulgular, yaşlı hastalarda ASM seçiminde etkinlik kadar tolerabilite ve tedaviye devam edebilirliğin önemini destekliyor; ancak kanıt kesinliği düşük/çok düşük olup dikkatli yorumlanmalı.

Deep brain stimulation outcomes in pediatric drug-resistant epilepsy: A systematic review and meta-analysis.

Pediatrik dirençli epilepside derin beyin stimülasyonunun (DBS) ≥12 ay sonrası etkinliğini değerlendiren bu meta-analizde (19 çalışma, 149 hasta) genel yanıt oranı (≥%50 nöbet azalması) %63.3, nöbetsizlik oranı ise %13.8 bulunmuş. İmplantasyon yaşı yanıtla ilişkili bulunmamış; hedef nükleuslar arasında (CM %66.2, STN %76.8, ANT %46.2, CM+ANT %51.1) istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamış. Toplam yan etki oranı %16.5 olup prosedüre bağlı mortalite bildirilmemiş — bulgular DBS'nin pediatrik dirençli epilepside seçilmiş olgularda kabul edilebilir güvenlikte, klinik olarak anlamlı bir palyatif tedavi seçeneği olduğunu destekliyor.

Association between FMR1 mRNA levels and clinical phenotypes in Fragile X syndrome.

300 kişilik bir kohortta (FXS, premutasyon taşıyıcıları, tipik gelişim gösterenler ve FXS-dışı gelişimsel bozukluk kontrolleri) periferik kandan FMR1 mRNA ve FMRP düzeyleri ölçülmüş. FXS grubunda, özellikle erkeklerde FMR1 mRNA belirgin azalmış; FXS içinde daha yüksek FMR1 mRNA düzeyleri daha yüksek IQ ve daha iyi adaptif davranışla ilişkili bulunmuş, bu ilişki kontrol gruplarında görülmemiş (yani FXS'e özgü). Ayrıca FMR1 mRNA, FMRP ile pozitif korelasyon göstermiş ve kadın FXS hastalarında yaşla birlikte artış saptanmış. Bulgular, periferik kanda ölçülebilen FMR1 mRNA'nın FXS'te fenotipik şiddeti yansıtan erişilebilir bir biyobelirteç olarak prognostik değerlendirme ve bireyselleştirilmiş tedavi planlamasında kullanılabileceğine işaret ediyor (not: preprint, henüz hakem değerlendirmesi tamamlanmamış).

Dysregulation of FMR1 Splicing in Human Fragile X Syndrome.

FXS hastalarının yaklaşık %70'inde FMR1 geni tamamen susturulmuyor, bunun yerine RNA yanlış kırpılarak FMR1-217 adlı, FMRP proteinini üretemeyen bir izoform oluşuyor; bu yanlış kırpılma CGG tekrar uzunluğu arttıkça artıyor ve hastanın IQ'su ile ters orantılı bulunmuş. Araştırmacılar, splicing'i düzelten antisens oligonükleotidlerin (ASO) doğru FMR1 kırpılmasını geri kazandırıp FMRP üretimini artırabildiğini göstermiş — bu durum FXS için potansiyel yeni bir tedavi yaklaşımına işaret ediyor. Bulgular henüz preprint aşamasında (hakem değerlendirmesinden geçmemiş), klinik uygulamaya geçmesi için daha ileri çalışmalar gerekiyor.

A nationwide prospective randomized trial for diagnosing developmental disorders demonstrates genome sequencing outperforms standard of care.

Açıklanamayan gelişimsel bozukluğu olan 567 hastada yapılan ulusal prospektif randomize çalışmada, genom sekanslaması (GS) tanısal verimde standart bakıma (ekzom + kromozomal mikroarray veya düşük derinlikli GS) göre anlamlı üstünlük göstermiş (%39.8 vs %30, p=0.015); bu fark esas olarak tek nükleotid varyantı/indel tespitindeki artıştan kaynaklanmış ve ayrıca 3 kodlayıcı olmayan bölge varyantı da saptanmış. Cinsiyet ve analitik farklılıklar için düzeltme yapıldığında fark azalmış olsa da (7.3%, p=0.069) GS lehine eğilim korunmuş; kadınlarda tanısal verim erkeklere göre belirgin yüksek bulunmuş (%45.5 vs %28.5). Otozomal dominant kalıtılan varyantların tanısal katkısı X'e bağlı varyantlardan daha fazla, otozomal resesif varyantlarla benzer bulunmuş; bu da global gelişim geriliği/zihinsel yetersizlik araştırmasında genom sekanslamasının birinci basamak test olarak değerlendirilmesini ve otozomal dominant kalıtım örüntüsüne dikkat edilmesini destekliyor.

Deep brain stimulation outcomes in pediatric drug-resistant epilepsy: A systematic review and meta-analysis.

Pediatrik ilaca dirençli epilepside DBS'i değerlendiren bu meta-analizde (19 çalışma, 149 hasta), ≥12 ay takipte yanıt oranı (≥%50 nöbet azalması) %63.3, nöbetsizlik oranı ise %13.8 olarak bulunmuş. İmplantasyon yaşı tedavi yanıtıyla ilişkili bulunmamış; hedef nükleus bazında yanıt oranları STN için %76.8, CM için %66.2, kombine CM+ANT için %51.1 ve ANT için %46.2 olsa da hedefler arası fark istatistiksel anlamlı değil. Genel yan etki oranı %16.5 (majör %10.8, minör %12.5) olup prosedüre bağlı mortalite bildirilmemiş; bu bulgular DBS'in pediatrik DRE'de kabul edilebilir güvenlik profiliyle klinik olarak anlamlı nöbet azalması sağladığını destekliyor.

A geometric rs-fMRI connectome descriptor reveals individual stability without robust autism group differences.

Büyük çok-merkezli ABIDE I veri setinde (1035 kişi) geliştirilen geometrik bir rs-fMRI konnektom ölçütü, bireyler arasında yüksek güvenilirlik ve bireysel ayırt edicilik gösterse de, otizmli ve kontrol grupları arasında anlamlı bir fark bulunamamış (etki büyüklüğü neredeyse sıfır, denklik testleriyle doğrulanmış). Dispersiyon varyansının %69'u görüntüleme merkezinden kaynaklanırken, tanının katkısı yalnızca %0.0001 olarak hesaplanmış; bu sapmalar ayrıca semptom şiddetini de öngörmemiş. Bulgu, rs-fMRI tabanlı konnektomik ölçütlerin tek başına ASB için güvenilir bir tanısal biyobelirteç olamayacağını ve literatürdeki tutarsız bulguların büyük ölçüde merkez/yöntem farklılıklarından kaynaklanabileceğini gösteriyor; klinisyenlerin fMRI konnektomik bulgularını ASB tanısında temkinli yorumlaması gerektiğini destekliyor.

Haploinsufficiency, de novo and biallelic missense variants in CSMD2 are associated with neurodevelopmental disorders.

Yeni tanımlanan bir bulguya göre CSMD2 genindeki biallelik (resesif) missense varyantlar ve monoallelik frameshift/kesme varyantları (haploinsufficiency) otizm spektrum bozukluğu, DEHB ve beyin yapısal anomalileriyle ilişkili bulunmuş. Sekiz aileden dokuz hasta ile birlikte de novo missense vakalar da tanımlanmış; UK Biobank verilerinde CSMD2 varyant taşıyıcılarında ASB, DEHB ve nörotisizmde hafif artış saptanmış. Zebrabalığı modelinde csmd2 kaybı mikrosefali, küçük serebellum, azalmış Purkinje hücre boyutu ve davranışsal/bağlantısal anormalliklere yol açmış; bu nedenle gelişimsel gecikme/otizm/DEHB kohortlarında nedeni bilinmeyen vakalarda CSMD2 taramaya aday yeni bir gen olarak değerlendirilebilir, ancak doğrulayıcı çalışmalar gerekiyor.

A massively parallel reporter assay of MECP2cis-regulatory elements reveals genetic candidates for male-biased autism.

(özet üretilemedi)

A massively parallel reporter assay of MECP2cis-regulatory elements reveals genetic candidates for male-biased autism.

Bu çalışma, MECP2 geninin kodlamayan düzenleyici (cis-regulatory) bölgelerindeki bazı varyantların, klasik Rett sendromuna yol açan tam fonksiyon kaybı mutasyonlarından farklı olarak, hafif/hipomorfik etkiyle sadece MECP2 ifadesini azaltarak erkeklerde otizm fenotipine (sosyal defisit, hiperaktivite, anksiyete) yol açabileceğini gösteriyor. Promotor bölgesindeki bir varyant NFY bağlanmasını bozarak MECP2 ekspresyonunu yaklaşık %30 azaltmış ve fare modelinde otizm benzeri davranışlar oluşturmuş. Bu bulgu, MECP2 ile ilişkili hastalık yelpazesinin Rett sendromu/erkek ensefalopatisinin ötesine, kodlamayan bölge varyantları aracılığıyla idiyopatik erkek-ağırlıklı otizmi de kapsayacak şekilde genişlediğini düşündürüyor; klinisyenlerin MECP2 ile ilişkili fenotip yelpazesini değerlendirirken bunu akılda tutması faydalı olabilir, ancak henüz rutin genetik test stratejisini değiştirecek düzeyde değil.

Systematic Review of Females With Intellectual Disability and MECP2 Duplication.

MECP2 duplikasyon sendromu (MDS) klasik olarak erkeklerde görülür, ancak bu sistematik derleme 41 etkilenmiş kadın olgusunu bir araya getirerek genotipe göre belirgin farklı fenotipler tanımlıyor. Tandem duplikasyonu olan kadınlarda (en sık görülen tip, %59) genellikle çarpık X-inaktivasyonu ile birlikte hafif-orta gelişimsel gerilik, kısmen korunmuş konuşma ve yürüme, daha az nörolojik/sistemik bulgu görülüyor. Dengesiz otozomal translokasyon veya diğer terminal duplikasyonu olanlarda ise ağır zihinsel engellilik, konuşmanın tamamen kaybı, şiddetli (ilaca dirençli dahil) epilepsi, solunum yolu enfeksiyonları, beslenme sorunları, mikrosefali ve kısalmış yaşam beklentisi ile erkek MDS fenotipine benzer ağır tablo görülebiliyor. Bu bulgular, kadın MDS hastalarında genetik varyant tipine göre prognoz öngörüsü ve genetik danışmanlık açısından pratik önem taşıyor.

FDA ile zorevunersen başvurusunda mutabakat: biliş-davranış kazanımı ilk kez bir epilepsi ruhsat dosyasının resmî sonlanım noktası.

5 Ekim 2026'da, Dravet sendromunda SCN1A genini hedefleyen antisens oligonükleotid zorevunersenin planlanan ABD ruhsat başvurusunun ana unsurlarında FDA ile anlaşmaya varıldığı duyuruldu. Mutabakatın merkezinde Vineland-3 çok bileşenli analizi var: faz 3 EMPEROR çalışmasında biliş ve davranış, önceden belirlenmiş dört alt alanda (ifade edici dil, alıcı dil, kişilerarası ilişkiler, kişisel beceriler) ölçülecek ve bu, 52. haftada ikinci temel ikincil sonlanım noktası olacak. Birincil sonlanım değişmedi: 28. haftada majör motor nöbet sıklığında yüzde değişim. Arka plan: faz 1/2a (MONARCH, ADMIRAL; 81 çocuk) ve uzatma çalışmalarında 70 mg alan grupta uzatmanın ilk 20 ayında konvülzif nöbet sıklığında ortanca değişim −%58,82 ile −%90,91 arasında seyretti; biliş-davranışta 1., 2., 3. ve 4. yılın tamamında anlamlı kazanım bildirildi (NEJM 2026;394:969–982). Eylül 2026 Avrupa Epilepsi Kongresi'nde SUDEP ile en güçlü ilişkili nöbet tiplerinde üç yıllık azalma sunuldu. Güvenlik: 930'dan fazla doz uygulandı; BOS protein yüksekliği sık görülüyor (~%94 laboratuvar değeri, %59 advers olay) ancak buna bağlı ciddi klinik tablo ve hidrosefali bildirilmedi; çalışmalarda dört ölüm görüldü (ikisi SUDEP, biri malnütrisyon) — Dravet'te çocukların %20'ye yakınının erişkinliğe ulaşamadığı bağlamında değerlendirilmelidir. Sınırlar: eldeki etkinlik verisi açık etiketlidir, en güçlü sayılar görece küçük bir alt gruba aittir ve ilaç hiçbir ülkede onaylı değildir. Faz 3 EMPEROR (162 hasta + 34 Avrupa, sham kontrollü) sonuçları 2027 üçüncü çeyrekte, ABD başvurusu 2027 ikinci yarıda bekleniyor. Türkiye katılımcı ülkeler arasında değildir; erişim ruhsatlandırma ve geri ödeme süreçlerine bağlı olacaktır.

FDA, A-T'de ataksinin tedavisi için ilk ilacı onayladı: levasetillösin (Aqneursa®).

18 Eylül 2026'da FDA, ağızdan alınan modifiye amino asit levasetillösini (N-asetil-L-lösin; Aqneursa®) 15 kg ve üzeri çocuk ve erişkinlerde Ataksi-Telenjiektazi'ye bağlı ataksinin tedavisi için onayladı — A-T'de ataksiye yönelik onaylanan ilk tedavi. Onay, 4-50 yaş arası 73 katılımcılı, çift-kör, plasebo-kontrollü çapraz-geçişli faz 3 çalışmaya (IB1001-303) dayanıyor: SARA ataksi ölçeğinde plaseboya karşı yaklaşık 1,9 puanlık anlamlı iyileşme (p<0.001). İlaç 2024'ten beri Niemann-Pick tip C'nin nörolojik bulguları için onaylıydı; etki mekanizması tam aydınlatılmış değil. Önemli sınırlar: tedavi ataksi belirtisine yöneliktir — hastalığın immün yetmezlik, akciğer ve kanser-riski bileşenlerini değiştirdiği gösterilmemiştir; onay tek pivotal çalışmaya dayanır. Türkiye'de ruhsat/erişim süreci ayrıdır; uygunluk hastayı izleyen hekimle değerlendirilmelidir.

Angelman sendromunda yeni bir gen tedavisi adayı duyuruldu: SKY-AS (Skylark Bio)

Klinik aşamadaki biyoteknoloji şirketi Skylark Bio, 24 Eylül 2026'da Angelman sendromu için geliştirdiği deneysel gen tedavisi adayı SKY-AS'i duyurdu. SKY-AS, UBE3A geninin çalışan bir kopyasını doğrudan nöronlara ulaştırarak eksik olan UBE3A proteininin üretimini artırmayı; böylece öğrenme, bellek, motor beceriler ve iletişimle ilişkili yolakları desteklemeyi hedefliyor. Program şu an klinik öncesi (IND-hazırlık) aşamasında — insan üzerindeki klinik denemeler henüz başlamadı; başlayabilmesi için gereken güvenlik ve hazırlık çalışmaları sürüyor. Angelman sendromunda bugün için onaylanmış, hastalığın gidişini değiştiren bir tedavi bulunmuyor; antisens oligonükleotid (ASO) çalışmaları (REVEAL, BEACON) devam ederken SKY-AS gibi gen tedavisi programlarının eklenmesi, alanın birden fazla yaklaşımla ilerlediğini gösteriyor. Duyuru Angelman Syndrome Foundation ve FAST tarafından da paylaşıldı. Bu bilgi araştırma aşamasındaki bir gelişmedir, klinik uygulama önerisi değildir; tanı ve tedavi kararları her zaman hekiminizle birlikte verilmelidir.

Phelan-McDermid sendromu sanılandan daha sık: yaklaşık her 7.300 kişide bir

Mount Sinai'deki Seaver Otizm Araştırma ve Tedavi Merkezi bilim insanlarının Autism Research dergisinde yayımladığı yeni bir araştırma, Phelan-McDermid sendromunun (PMS) yaklaşık her 7.300 kişide bir görüldüğünü — yani önceki tahminlerden belirgin biçimde daha yaygın olduğunu — ortaya koydu. PMS, çoğunlukla 22q13 bölgesindeki SHANK3 geninin kaybı ya da değişimiyle ilişkili nadir bir genetik durumdur; tıbbi, bilişsel ve davranışsal güçlüklere yol açabilir ve hastaların büyük çoğunluğu otizm spektrum bozukluğu ölçütlerini de karşılar. Çalışma, on bağımsız kaynaktan genetik testi yapılmış yaklaşık 180.000 otizmli bireyin verisini inceledi ve binlerce kişinin — büyük ölçüde genetik testin yeterince kullanılmaması nedeniyle — muhtemelen tanı almadığını buldu. Bu sonuç, otizmli çocuklarda genetik değerlendirmenin (tüm ekzom/tüm genom gibi) önemini bir kez daha vurguluyor: altta yatan bir sendromun belirlenmesi izlem ve aile danışmanlığını değiştirebilir. Bulgular, hâlihazırda birden çok PMS klinik çalışmasının sürdüğü kritik bir dönemde geldi.

Angelman sendromunda GTX-102 (apazunersen) Faz 3 Aspire çalışması sonlanım noktalarına ulaşamadı

Ultragenyx, Angelman sendromu için geliştirilen araştırma amaçlı antisens oligonükleotid (ASO) GTX-102'nin (apazunersen) Faz 3 Aspire çalışması sonuçlarını açıkladı. Çalışma, birincil sonlanım noktasına (Bayley-4 bilişsel ham puanında başlangıca göre değişim) ve ana ikincil sonlanım noktasına (Çok Alanlı Yanıt İndeksi — MDRI'da net yanıt) ulaşamadı; yani ilaç önceden belirlenen etkinlik hedeflerini karşılamadı. Ultragenyx (Emil Kakkis, MD, PhD) ve Angelman dernekleri (FAST ve Angelman Syndrome Foundation) sonucu hayal kırıklığı olarak nitelendirip araştırmaya katılan ailelere teşekkür etti; firma bir topluluk webinarı planladığını ve basın bültenini yayımladığını bildirdi. Klinik bağlam: Angelman sendromunda halen ruhsatlı, hastalığı değiştiren bir tedavi bulunmuyor; bu sonuç, gen susturma/ASO temelli yaklaşımların umut verici olmakla birlikte henüz kanıtlanmadığını ve araştırmaların sürdüğünü hatırlatıyor. Hâlihazırda bir Ultragenyx çalışmasına katılan aileler, soruları için çalışmayı yürüten hekime (PI) veya patientinquiry@ultragenyx.com adresine başvurabilir.

Yeni etki mekanizmalı antiepileptik azetukalner: Faz 3 X-TOLE2 olumlu sonuçlandı

Xenon'un geliştirdiği azetukalner (Kv7 potasyum kanal açıcısı — yeni bir etki mekanizması) fokal başlangıçlı nöbetlerde erişkinlerde yürütülen Faz 3 X-TOLE2 çalışmasında birincil son noktaya ulaştı: 25 mg dozda aylık nöbet sıklığında medyan %53,2 azalma sağlandı (plaseboda %10,4). Nöbetlerinde en az %50 azalma görülen hasta oranı 25 mg grubunda %54,8, 15 mg grubunda %37,6 idi (plaseboda %20,8). İlaç genel olarak iyi tolere edildi (en sık baş dönmesi, baş ağrısı, uyku hali, yorgunluk). Çalışmaya çoğunlukla dirençli epilepsili (ortalama beş önceki ilaç denenmiş) hastalar alındı. Xenon, ABD FDA'ya ruhsat başvurusunu 2026'nın 3. çeyreğinde planlıyor; onaylanırsa azetukalner epilepside ilk Kv7 potasyum kanal açıcı ilaç olacak. Veriler Nisan 2026'daki AAN kongresinde sunulacak. (Erişkin çalışması; araştırma aşamasındadır, henüz ruhsatlı bir tedavi değildir; bilgilendirme amaçlıdır.)

Angelman için ION582 (REVEAL): Faz 3'te ilk kohortun alımı tamamlandı

Ionis'in Angelman sendromu için geliştirdiği antisens oligonükleotid (ASO) tedavisi ION582'nin Faz 3 REVEAL çalışmasında ilk kohortun (Kohort 1) hasta alımı tamamlandı (Temmuz 2026). Angelman topluluğunun görüşleri doğrultusunda tasarlanan REVEAL çalışması, tedavinin etkinliğini ve güvenliliğini değerlendirmek üzere planlandı. ION582, UBE3A geninin normalde susturulmuş olan babadan gelen kopyasını yeniden etkinleştirmeyi hedefler. (Araştırma aşamasındadır; henüz ruhsatlı bir tedavi değildir.)

Rett gen tedavisi TSHA-102: pivotal çalışmada dozlama tamamlandı

Rett sendromu için araştırma aşamasındaki gen tedavisi TSHA-102'nin REVEAL pivotal çalışmasında dozlama tamamlandı. Faz 1/2 Part A uzun dönem verilerinde katılımcıların tamamı ince motor, kaba motor ve iletişim alanlarında en az bir gelişimsel basamak kazandı veya yeniden kazandı; kazanımlar 12 ay ve üzerinde birikmeye devam etti. Genel olarak iyi tolere edildi; tedaviyle ilişkili ciddi advers olay veya doz-kısıtlayıcı toksisite bildirilmedi. (Araştırma aşamasındadır; henüz ruhsatlı bir tedavi değildir.)

Yeni ilaç denemesi: ION337 (ASCEND)

Ionis'in ION337 ilacı için ASCEND çalışması başladı: Dravet sendromlu 2–12 yaş çocuklarda güvenlilik ve tolerabilite değerlendiriliyor. Açık etiketli çalışma hâlen katılımcı alıyor (NCT07531745).

Genetik hedefli tedaviler ilerliyor

SCN1A'yı hedefleyen antisens tedavi (zorevunersen) faz 3 EMPEROR çalışmasında; Ekim 2026'da FDA ile ruhsat başvurusunun ana unsurlarında mutabakata varıldı ve biliş-davranış ölçümü resmî sonlanım noktası oldu. Sonuçlar 2027 üçüncü çeyrekte bekleniyor; ilaç henüz hiçbir ülkede onaylı değil.

ASO tedavileri Faz 3'te

UBE3A'nın sessiz babadan gelen kopyasını yeniden açmayı amaçlayan antisens tedaviler (GTX-102, ION582) geç aşama çalışmalarda.

İlk ilaç + gen tedavisi

Trofinetid Rett için onaylı ilk ilaç; MECP2 gen tedavileri (TSHA-102, NGN-401) ruhsatlandırma çalışmalarında.

Erken tedavi seyri değiştiriyor

Nusinersen, risdiplam ve gen tedavisi (onasemnogene) ile erken başlanan tedavi sonuçları belirgin iyileştiriyor; yenidoğan taraması kritik.

Dizileme tanı oranını artırdı

Tüm ekzom/genom dizileme, açıklanamayan epilepsi ve gelişim geriliğinde tanı oranını belirgin yükseltti; hassas (kişiye özel) tedavinin kapısını açıyor.

Yeni antiepileptik seçenekler

Senobamat, fenfluramin, kannabidiol ve ganaksolon gibi yeni ilaçlar dirençli epilepsi ve Lennox-Gastaut'ta seçenekleri genişletiyor.