Ergenlikte Ani Gerileme (Regresyon)

Bu bölüm, Down sendromlu bazı gençlerde ergenlik ya da genç erişkinlik döneminde ortaya çıkabilen özel bir durumu anlatır: çocuğunuzun daha önce rahatça yapabildiği işleri, haftalar ya da birkaç ay içinde yavaş yavaş yapamaz hâle gelmesi. Bu tablo seyrek görülür, ama önemlidir; erken fark edildiğinde çoğu zaman geri döndürülebilir bir durumdur.

Nasıl Fark Edilir?

Genellikle o güne dek yolunda giden bir gençte, kısa bir süre içinde belirgin bir değişim başlar. Çocuğunuz eskiden konuştuğu hâlde sustuysa, kendi başına yaptığı işleri artık yapamıyorsa, hareketleri yavaşlayıp donuklaştıysa ya da çevresine olan ilgisini kaybettiyse bunlara dikkat edin. Bazı gençlerde bakışlar boşalır, aynı duruşta uzun süre öylece kalırlar, seslenince tepki vermezler; hekimler bu durgunluğa bazen «katatoni benzeri» der.

• Konuşmanın azalması ya da tamamen kesilmesi
• Giyinme, yemek yeme, tuvalet gibi daha önce öğrenilmiş becerilerin kaybı
• Hareketlerde yavaşlama, donup kalma, aynı pozisyonda hareketsiz durma
• Oyuna, sevdiği şeylere ve çevresine ilginin sönmesi, içe kapanma
• Uyku düzeninin bozulması (uyuyamama ya da aşırı uyuma) ve iştah değişikliği

Bu Tembellik, İnat ya da «Ergenlik» Değildir

Bu değişim çoğu zaman «ergenlik işte», «inatçılaştı» ya da «tembelleşti» diye yorumlanır. Oysa bu bir tıbbi durumdur; çocuğunuz bunu isteyerek yapmıyor. Bazen bir hastalık, enfeksiyon, büyük bir stres, okulun bitmesi ya da sevdiği birinin kaybı gibi bir olay tetikleyebilir; bazen de belirgin bir sebep bulunmaz. Uzmanlar, benzer belirtiler yaratabilen tiroid sorunları, uyku bozuklukları, ruhsal durum değişiklikleri ya da nöbet gibi başka nedenleri de değerlendirir. Önemli olan bu tabloyu zamanında ciddiye almaktır.

Ne Yapmalısınız?

En değerli yardım, erken fark etmek ve elinizdeki bilgiyi hekime taşımaktır. Değişimin ne zaman başladığını ve hangi becerilerin kaybolduğunu kısa notlarla yazın. Mümkünse telefonla kısa videolar çekin; çocuğunuzun eski hâlini ve şimdiki durumunu gösteren görüntüler, hekimin durumu anlamasında çok işe yarar. Gecikmeden randevu alın, çünkü erken değerlendirilen gençler tedaviye genellikle daha iyi yanıt verir.