Nöbetler ve Epilepsi
Çocuk Nörolojisi ve Gelişimsel Pediatri Uzmanı
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Tıp Fakültesi · Nörogender Derneği
Son güncelleme:
Bu bölüm, Down sendromlu çocuklarda görülebilen nöbet ve epilepsiyi anlatıyor. Öncelikle içiniz rahat olsun: Down sendromlu çocukların çoğunda hiç nöbet görülmez. Yine de bazı çocuklarda nöbet ortaya çıkabilir ve bu genellikle iki dönemde öne çıkar: bebeklik ve daha ileri yaşlar. Bu işaretleri tanımak, gerektiğinde erken yardım almanızı sağlar; amacımız korkutmak değil, hazırlıklı olmanıza yardımcı olmaktır.
Bebeklikte en önemli işaret: İnfantil spazm (West sendromu)
İnfantil spazm, genellikle ilk bir yaş içinde görülebilen özel bir nöbet türüdür. Bebek ani ve kısacık bir şekilde başını öne düşürür, kollarını açar ya da gövdesini büker; bu kasılmalar çoğu zaman tek tek değil, arka arkaya salkım (seri) halinde gelir ve sıklıkla uykudan uyanınca ortaya çıkar. Her hareket birkaç saniye sürer, bazen bebek bu sırada huzursuzlanır ya da ağlar. Bu tür kasılmaların erken fark edilmesi çok önemlidir, çünkü erken tanı ve tedavi bebeğin gelişimini korumaya yardımcı olur. İyi haber şu ki, Down sendromlu bebeklerde infantil spazm tedaviye çoğu zaman iyi yanıt verir.
- Ani, kısa baş-gövde-kol kasılmalarının arka arkaya (salkım/seri halinde) tekrarlaması, özellikle uykudan uyanınca
- Öne doğru katlanma ya da birden kasılıp gevşeme hareketlerinin gün içinde benzer biçimde yinelenmesi
- Daha önce kazandığı becerilerde durma ya da gerileme (gülümsemenin azalması, göz temasının azalması, baş kontrolünün zayıflaması)
- Dalıp gitme, bir noktaya sabit bakma ve seslere yanıt vermeme
- Kol ve bacaklarda ritmik seğirme, tüm vücutta kasılma ya da dudak çevresinde morarma
Ergenlik ve erişkinlik döneminde epilepsi
Nöbetler yalnızca bebeklikte değil, ilerleyen yaşlarda, özellikle ergenlik ve erişkinlik döneminde de ortaya çıkabilir. Bu dönemde nöbetler farklı biçimlerde görülebilir: tüm vücudun kasılıp sarsıldığı büyük nöbetler, kısa dalma anları ya da kaslarda ani sıçramalar gibi. Çoğu nöbet türü uygun ilaçlarla kontrol altına alınabilir. Bu nedenle çocuğunuzun düzenli hekim izlemi altında olması ve yeni fark ettiğiniz bir durumu vakit kaybetmeden paylaşmanız değerlidir.
Şüphelendiğiniz bir hareketi telefonunuzla videoya çekmek, doktorun doğru değerlendirme yapması için çok değerlidir. Nöbetler kısacık sürdüğü için muayene sırasında çoğu zaman görülemez; elinizdeki görüntü tanıyı hızlandırır. Mümkünse çocuğun tüm vücudunu ve yüzünü net gösterecek şekilde, aydınlık bir ortamda çekin; hareketin ne kadar sürdüğünü ve ne sıklıkla tekrarladığını da not edin.
- Bebeğinizde arka arkaya gelen, öne katlanma ya da kol açma şeklindeki kısa kasılmalar görürseniz, özellikle uykudan uyanınca. İnfantil spazmdan şüphelenildiğinde geciktirmeden değerlendirme gerekir.
- Daha önce yaptığı hareketleri veya çıkardığı sesleri yapmayı bırakması, göz teması ve gülümsemesinin belirgin azalması
- Tekrarlayan dalıp gitme, bir noktaya sabit bakma veya seslere yanıtsız kalma
- Kollarda-bacaklarda ritmik sarsılma, tüm vücutta kasılma ya da dudak-yüz renginde morarma
- Bir nöbet 5 dakikadan uzun sürerse ya da bittikten sonra çocuk uzun süre kendine gelemezse, en yakın acil servise başvurun
Bu site yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. İçerikler tanı, tedavi veya reçete yerine geçmez; doktorunuzun bakımının yerini almaz.