Erken Belirtiler: Bebeklik ve Erken Çocukluk Dönemi

Bu bölümde, OSB'nin ilk iki-üç yaşta kendini nasıl gösterebileceğini, ebeveynlerin ve birinci basamak sağlık çalışanlarının dikkat etmesi gereken işaretleri ayrıntılı olarak ele alacağız. Amacımız kaygı yaratmak değil, farkındalığı artırarak erken yönlendirmeyi desteklemektir.

0-12 Ay: İlk İşaretler

Bu dönemde işaretler genellikle ince ve geriye dönük olarak fark edilir (yani aile, tanı sonrası video kayıtlarına bakınca bu işaretleri daha net görebilir). Dikkat edilmesi gereken bulgular: sınırlı göz teması, isme dönüp bakmama, sosyal gülümsemenin gecikmesi veya azlığı, seslere ve insan yüzüne karşı beklenenden az ilgi, karşılıklı "cee" oyunlarına düşük katılım.

12-24 Ay: Belirtiler Belirginleşir

Bu dönem, çoğu ailenin ilk kez belirgin bir endişe duymaya başladığı dönemdir. Dikkat edilmesi gereken bulgular: parmakla işaret etmeme veya istediği şeyi göstermek için işaret etmeme, ortak dikkat kurmama (bir şeyi görüp ebeveynine bakıp paylaşmama), 12 ayda babıldama azlığı, 16 ayda tek kelime olmaması, 24 ayda iki kelimelik anlamlı cümle olmaması, daha önce kazanılmış herhangi bir sosyal veya dilsel becerinin kaybı (bu her zaman acil değerlendirme gerektirir).

24-36 Ay: Sosyal ve Oyun Farklılıkları Netleşir

Bu dönemde, akranlara ilgi azlığı, sembolik/hayali oyunun (bebeği besleme, arabaları "vroom" diye sürme gibi) sınırlı olması veya gecikmesi, nesneleri işlevlerine uygun olmayan biçimlerde kullanma (tekerlekleri döndürüp izleme gibi), ve tekrarlayıcı hareketlerin belirginleşmesi gibi bulgular daha kolay fark edilir.

• Dikkat / Danışılması Gereken "Kırmızı Bayraklar"
• 12 ayda babıldama, işaret etme veya diğer jestlerin olmaması
• 16 ayda hiç kelime olmaması

24 ayda kendiliğinden (taklit dışı) iki kelimelik cümlenin olmaması

Herhangi bir yaşta, herhangi bir dil veya sosyal becerinin kaybı

Bu bulgulardan herhangi biri, ivedi bir gelişimsel değerlendirme için yeterli bir nedendir.

Erken Belirtiler Tanı Anlamına Gelir mi?

Hayır. Bu bölümde sıralanan bulgular, tanı koydurucu değildir; yalnızca daha ayrıntılı bir değerlendirmeyi gerekli kılan işaretlerdir. Pek çok çocuk bu işaretlerden bir veya birkaçını gösterip OSB tanısı almadan, farklı bir gelişimsel yörüngeyle tipik gelişime "yetişebilir"; bazı çocuklarda ise bu işaretler, dil gecikmesi, işitme kaybı veya başka bir gelişimsel farklılığın belirtisi olabilir. Kesin olan tek şey şudur: Endişe duyduğunuzda beklemek yerine değerlendirme talep etmek, her zaman doğru adımdır.

İpucu / Pratik Öneri

"Bekle gör" yaklaşımı yerine "izle ve harekete geç" yaklaşımını benimseyin. Çocuğunuzun gelişimiyle ilgili bir endişeniz varsa, çocuk doktorunuzdan bir gelişimsel tarama (bkz. 16. Bölüm) talep etmekten çekinmeyin; bu tarama, tanı koymaz ama yönlendirme ihtiyacını netleştirir.