Aşılar, Hastalıklar ve Ateş Yönetimi

Epilepsili çocuklar da diğer çocuklar gibi hastalanır, ateşlenir ve aşı olur. Bu bölüm, bu gündelik durumları epilepsi bağlamında nasıl yöneteceğinizi özetler.

Aşılar

Epilepsili çocuklar rutin çocukluk aşılarını olabilir ve olmalıdır; aşılar epilepsiyi kötüleştirmez. Aşıların çocuğu ciddi enfeksiyonlardan koruması, epilepsi açısından da değerlidir; çünkü bazı enfeksiyonlar nöbet eşiğini etkileyebilir. Bazı aşılardan sonra ateş görülebilir ve ateşe yatkın çocuklarda bu, febril nöbet eşiğini geçici olarak etkileyebilir; bu durumda hekiminiz aşı sonrası ateş yönetimi önerebilir. Tereddütleriniz varsa, aşıları atlamak yerine hekiminizle konuşun.

Hastalık ve Ateş Dönemleri

Çocuğunuz hastalandığında ya da ateşlendiğinde, bazı çocuklarda nöbet eşiği geçici olarak düşebilir. Bu dönemlerde şunlara dikkat edin: ilaçları aksatmadan vermeye devam edin (çocuk kusuyorsa ilacın tekrar verilip verilmeyeceğini hekiminize sorun), ateşi rahatlatıcı önlemlerle yönetin, bol sıvı verin ve çocuğu dinlendirin. Kusma ya da ishal nedeniyle ilaç emilimi bozulabileceğinden, uzun süren mide-bağırsak hastalıklarında hekiminize danışın.

Başka İlaçlar ve Etkileşimler

Çocuğunuz başka bir hastalık için (örneğin enfeksiyon) ilaç kullanması gerektiğinde, bu ilacın epilepsi ilaçlarıyla etkileşip etkileşmediğini kontrol ettirin. Bazı antibiyotikler, ağrı kesiciler ve diğer ilaçlar, epilepsi ilaçlarının etkisini değiştirebilir ya da nadiren nöbet eşiğini etkileyebilir. Bu yüzden, çocuğunuza yeni bir ilaç reçete eden her hekime ve eczacıya, çocuğun epilepsisi olduğunu ve hangi ilaçları kullandığını mutlaka söyleyin.

Pratik öneri

Çocuğunuzun kullandığı tüm ilaçların güncel bir listesini (ad ve doz) telefonunuzda ya da cüzdanınızda taşıyın. Herhangi bir sağlık başvurusunda bu liste işinizi kolaylaştırır ve etkileşimlerin önüne geçer.

Son Söz

Bu kitabın sonuna geldiniz. Umarız bu sayfalar, başlarken hissettiğiniz belirsizliğin bir kısmını bilgiye, kaygının bir kısmını güvene dönüştürmüştür.

Son olarak, en başta söylediğimizi tekrar hatırlatmak isteriz: Çocuğunuz, epilepsisinden çok daha fazlasıdır. O; gülen, oynayan, öğrenen, hayal kuran, sizi seven ve sizin tarafınızdan derinden sevilen bir çocuktur. Epilepsi onun hayatının bir parçasıdır, ama onu tanımlamaz.

Tıp bilimi her geçen gün ilerliyor; yeni ilaçlar, yeni tedaviler ve yeni umutlar geliyor. Sizin sevginiz, sabrınız ve bilgiye dayalı yaklaşımınız ise çocuğunuzun en büyük şansı. Bu yolculukta yalnız değilsiniz: hekimler, hemşireler, diyetisyenler, öğretmenler, dernekler ve aynı yoldan geçen sayısız aile sizinle birlikte.

Çocuğunuza ve ailenize sağlık, sabır, cesaret ve bol umut dileriz.

• Prof. Dr. Burak Tatlı
• Kaynakça ve İleri Okuma

Bu kitap hazırlanırken yararlanılan başlıca güncel bilimsel ve kurumsal kaynaklar aşağıda listelenmiştir. Bu kaynaklar sağlık profesyonellerine yöneliktir; ancak konuları derinlemesine incelemek isteyen aileler için de yol gösterici olabilir.

1. Beniczky S, ve ark. Updated classification of epileptic seizures: Position paper of the International League Against Epilepsy (ILAE). Epilepsia, 2025.

2. Beniczky S, ve ark. A practical guide to the updated seizure classification 2025. Epileptic Disorders, 2025.

3. Fisher RS, ve ark. Operational classification of seizure types by the ILAE: Position Paper of the ILAE Commission for Classification and Terminology. Epilepsia, 2017.

4. Fisher RS, ve ark. ILAE 2017 Classification of Seizure Types / Instruction manual. Epilepsia, 2017.

5. Specchio N, ve ark. ILAE classification and definition of epilepsy syndromes with onset in childhood: Position paper by the ILAE Task Force on Nosology and Definitions. Epilepsia, 2022.

6. Zuberi SM, ve ark. ILAE classification and definition of epilepsy syndromes with onset in neonates and infants. Epilepsia, 2022.

7. Fisher RS, ve ark. ILAE Official Report: A practical clinical definition of epilepsy. Epilepsia, 2014.

8. National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Epilepsies in children, young people and adults (NG217): Treating childhood-onset epilepsies. 2022 (güncellemeleriyle).

9. Dünya Sağlık Örgütü (WHO). Antiseizure medicines for the management of epilepsy in adults and children; Epilepsy fact sheets.

10. Whitney R, ve ark. Sudden unexpected death in epilepsy in children. Developmental Medicine & Child Neurology, 2023.

11. American Academy of Pediatrics (AAP). Managing Pediatric Epilepsy; Sudden Unexpected Death in Epilepsy (SUDEP) resources.

12. Epilepsy Foundation. Seizure First Aid (Stay, Safe, Side) ve Seizure First Aid for Children kaynakları.

13. Kossoff EH, ve ark. Ketogenic diet therapies for the treatment of pediatric epilepsy (uluslararası uzlaşı önerileri ve güncel derlemeler).

14. Haridas B, ve ark. Ketogenic diet therapy for the treatment of pediatric epilepsy. Epileptic Disorders, 2025.

15. Vagus nerve stimulation therapy for drug-resistant epilepsy in children — güncel derlemeler (2024).

16. Türk Epilepsi ile Savaş Derneği ve Türkiye Çocuk Nörolojisi Derneği aile ve hasta bilgilendirme kaynakları.

Kaynaklar hakkında not

Tıbbi kılavuzlar ve sınıflandırmalar zamanla güncellenir. Bu kitaptaki bilgiler hazırlandığı dönemin güncel kaynaklarına dayanır.

Çocuğunuza özel en güncel öneriler için her zaman kendi hekiminize başvurun.