Epilepsiya Nə Qədər Tez-Tez Rast Gəlinir?

Yeni bir diaqnozla qarşılaşdığınız zaman hiss edilən ən təkləşdirici duyğulardan biri “Bu yalnız bizim başımıza mı gəldi?” sualıdır. Bu bölmədəki rəqəmlər, qəti şəkildə tək olmadığınızı göstərəcək.

Dünyada və Azərbaycanda Epilepsiya

Epilepsiya, dünya üzrə ən tez-tez rast gəlinən ciddi nevroloji xəstəliklərdən biridir. Dünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatlarına görə dünyada təxminən 50 milyon insan epilepsiya ilə yaşamaqdadır. Ümumi cəmiyyətdə epilepsiya tezliyi təxminən 0,5 ilə 1 faiz arasındadır; yəni hər 100 nəfərdən təxminən birində epilepsiya rast gəlinir.

Epilepsiya hər yaşda ortaya çıxa bilər; lakin iki yaş qrupunda daha tez-tez rast gəlinir: uşaqlıq dövrü və yaşlı yaşlar. Uşaqlıq, epilepsiyanın ən tez-tez başladığı dövrlərdən biridir. Bu, bir tərəfdən kədərli olsa da bir tərəfdən ümidvericidir: Uşaqlıq dövrü epilepsiyalarının əhəmiyyətli bir hissəsi, beyin yetkinləşdikcə geriləyir və yaxşı gedişatlıdır.

Rəqəmlərlə düşünsək

Orta ölçülü bir ibtidai məktəbdə, böyük ehtimalla birdən çox epilepsiyalı şagird vardır.

Bu, uşağınızın sinfində, məhəlləsində, hətta ailənizin geniş dairəsində oxşar təcrübələr yaşayan başqa ailələr olduğu mənasını verir. Tək deyilsiniz.

Əksər Uşaqlar Üçün Xəbərlər Yaxşıdır

Bəlkə də bu bölmədə bilməli olduğunuz ən vacib məlumat budur: Epilepsiyalı uşaqların təxminən üçdə ikisi, uyğun dərman müalicəsi ilə tamamilə tutmasız hala gəlir. Bu uşaqların əhəmiyyətli bir hissəsində tutmalar, ilk sınanan dərmanla və ya ikinci bir dərmanla nəzarət altına alınır.

Dahası, bir çox uşaqlıq dövrü epilepsiyası özünü məhdudlaşdıran növdəndir; yəni müəyyən bir yaşa gəldikdə tutmalar öz-özünə kəsilir və dərman buraxıla bilər. Qalan üçdə birlik qrupda tutmalar dərmanlarla tam nəzarət altına alına bilməyə bilər; buna dərmana davamlı epilepsiya deyilir. Bu qrup üçün belə bu gün ketogen pəhriz, epilepsiya cərrahiyyəsi, sinir stimullaşdırması və yeni dərmanlar kimi bir çox seçim mövcuddur. Bu seçimləri sonrakı bölmələrdə tək-tək nəzərdən keçirəcəyik.

Oğlan-Qız, İrsiyyət və “Kimin Başına Gəlir?”

Epilepsiya qız və oğlan uşaqlarında demək olar ki, bərabər tezlikdə rast gəlinir; aydın bir cinsi fərq yoxdur. Bir çox ailənin ilk suallarından biri də “Bu bizdən mi keçdi?” olur. Bəzi epilepsiya tiplərində irsi (genetik) bir meyillilik rol oynaya bilər, lakin bu, epilepsiyanın birbaşa ana və ya atadan “miras” alındığı mənasını vermir. Əksər hallarda tək bir “günahkar gen” yoxdur; bir çox faktorun birləşməsi söz mövzusudur. Genetika mövzusunu diaqnoz bölməsində daha ətraflı nəzərdən keçirəcəyik.

Günahkarlıq hissinə dair

Bir çox ana və ata, uşağına epilepsiya diaqnozu qoyulduqda “Mən nə etdim də belə oldu?” deyə özünü sorğulayır. Zəhmət olmasa bu yükü daşımayın.

Əksər hallarda epilepsiya, ana-atanın etdiyi və ya etmədiyi bir şeyin nəticəsi deyil; özünüzü günahlandırmağınıza ehtiyac yoxdur. Enerjinizi keçmişi sorğulamağa deyil, uşağınızın gələcəyini dəstəkləməyə ayırın.