Damğalama və Cəmiyyət

Epilepsiyanın tibbi çətinlikləri qədər, hətta bəzən daha çox, ictimai çətinlikləri də var. Əsrlər boyu yanlış anlaşılan bu vəziyyət hələ də qərəz və damğalama ilə qarşılaşa bilər. Bu bölmə damğalama ilə mübarizə aparmağınıza və uşağınızı qorumağınıza kömək etməyi hədəfləyir.

Damğalama Nədir və Niyə Zərərlidir?

Damğalama (stiqma) bir şəxsin bir xüsusiyyətinə görə mənfi şəkildə etiketlənməsi və təcrid edilməsidir. Epilepsiyada damğalama yanlış inanclardan (yoluxucu hesab etmək, “dəlilik” hesab etmək, təhlükəli hesab etmək) qidalanır. Damğalamanın təsiri xəstəliyin özündən belə ağır ola bilər: uşaqda özünə inamın itirilməsi, sosial təcrid, gizlətmə ehtiyacı və depressiya; ailədə isə tənhalıq və utanc. Məhz buna görə damğalama ilə mübarizə müalicənin bir hissəsidir.

Damğalama ilə Mübarizə Yolları

• Məlumatla təchiz edin. Yanlış inancların əks-zəhəri düzgün məlumatdır. Ətrafınızdakı insanları (qohumlar, müəllimlər, qonşular) nəzakətlə, ancaq qətiyyətlə məlumatlandırın.
• Açıqlığı uşağınızla birlikdə qərarlaşdırın. Epilepsiyanı kimlərə, nə qədər izah edəcəyinizə uşağınızla birlikdə qərar verin. Məqsəd nə utanc içində gizlətmək, nə də zorla üzə çıxarmaqdır; uşağın özünü təhlükəsiz hiss edəcəyi bir tarazlıq tapmaqdır.
• Rol model olun. Siz epilepsiyadan utanc və pıçıltı ilə deyil, sakit və yetkin bir dillə danışsanız, uşağınız da bunu öyrənir.
• Müsbət nümunələri paylaşın. Tarixdə və günümüzdə epilepsiya ilə yaşayan və böyük uğurlara imza atan bir çox insan var. Bu nümunələr uşağınıza ümid və qürur verir.

Hüquqları Bilmək

Epilepsiyalı uşaqların və ailələrin təhsil, sağlamlıq və sosial həyatda müəyyən hüquqları var. Məktəbdə uyğun dəstək və düzəlişlərin təmin edilməsi, ayrı-seçkiliyə qarşı qorunma kimi mövzularda hüquqlarınızı öyrənmək gücləndiricidir. Bu hüquqlar ölkəyə görə dəyişir; müvafiq cəmiyyətlər və rəsmi qurumlar bu mövzuda yol göstərə bilər (bax: Əlavələr).