Çocuğunuzun nörolojik sağlığı ve gelişimi için güvenilir bir adres

A Randomised Open-Label Comparison of Dexamphetamine and Methylphenidate in Children With Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD): Symptom Response, Adherence and Weight Impact Over 12 Months.

Stimulan kullanmamış 100 DEHB'li çocukta dekzamfetamin ve metilfenidat 1:1 randomize edilerek 12 ay takip edilmiş; her iki ilaç da DEHB belirtilerinde anlamlı ve birbirine benzer düzeyde iyileşme sağlamış, 12. ayda tedaviye devam oranları arasında anlamlı fark bulunmamış (metilfenidat %68, dekzamfetamin %56). Her iki ilaç da kilo kaybına yol açmış, ancak dekzamfetamin ile 3. ayda kilo kaybı metilfenidata göre belirgin şekilde daha fazla olmuş (-1.44 kg vs -0.31 kg). Bu bulgu, özellikle kilo kaybı endişesi olan hastalarda ilk tedavi seçimi yapılırken klinik olarak göz önünde bulundurulabilir.

Kv3.1 activation suppresses provoked and spontaneous seizures in a mouse Dravet syndrome model.

Scn1a+/- Dravet fare modelinde, tekrarlayan nöbetlerin (hem kimyasal/ısı kaynaklı hem spontan) PV+ interneuronlarda Kv3.1 potasyum kanalı ekspresyonunu azalttığı ve kanalın hücre zarından sitoplazmaya yanlış yerleştiğini göstermiş. Kv3.1'i pozitif allosterik modülatör (AUT1) ile güçlendirmek, kimyasal, ısıya bağlı ve spontan nöbetleri hem juvenil hem erişkin farelerde baskılamış. Bulgular, Kv3.1 kanalının Dravet sendromu ve diğer epilepsilerde potansiyel yeni bir tedavi hedefi olabileceğini öne sürüyor; henüz preklinik düzeyde olup insanda tedavi verisi yok.

The Impact of Epilepsy, Antiepileptic Drugs, and Adjuvant Treatments on Subclinical Atherosclerosis: A Systematic Review and Meta-Analysis.

31 çalışmanın meta-analizinde epilepsi hastalarında kontrol grubuna göre karotis intima-media kalınlığı (cIMT) ve epikardiyal yağ dokusu kalınlığı (EATT) anlamlı şekilde artmış bulunmuş; akım aracılı vazodilatasyonda (FMD) fark saptanmamış. Eski kuşak AED'ler, çoklu AED kullanımı ve enzim-indükleyici AED'ler, yeni kuşak/mono/non-enzim-indükleyici tedavilere kıyasla daha kalın cIMT ile ilişkili bulunmuş; ketojenik diyet, Atkins diyeti ve folik asit desteğinin ise cIMT üzerinde anlamlı etkisi gösterilememiş. Bu bulgular, özellikle uzun süreli çoklu veya enzim-indükleyici eski AED kullanan epilepsi hastalarında subklinik aterosklerozun erken taranması ve kardiyovasküler risk yönetiminin önemini destekliyor.

Large-Scale EHR-Based Phenotyping of an FMR1 Premutation Cohort at a Referral Hospital.

Mount Sinai sağlık sisteminde 750 FMR1 premutasyon taşıyıcısından (%98.5 kadın) oluşan, bugüne dek tek merkezde tanımlanmış en büyük EHR kohortunda, FMR1 premutasyonu resmi olarak saptanmadan önce hastaların önemli bir kısmında ilişkili tanılar (endokrin/metabolik %16.5, nöropsikiyatrik %16.3) zaten kayıtlıymış. FXAND için ilk çeyreklik gecikme 1.9 yıl, FXPOI için 1.5 yıl, ağrı/yorgunluk ve otoimmün/inflamatuar durumlar için ~1.0 yıl bulunmuş; sadece FXTAS'ta tanı öncesi gecikme saptanmamış. Bu bulgu, bu klinik tablolarla başvuran hastalarda FMR1 premutasyonunun erken düşünülüp genetik yönlendirmenin hızlandırılabileceğine işaret ediyor (not: preprint, henüz hakem değerlendirmesinden geçmemiş).

Blood-Based Biomarkers Predict Cerebral Palsy and Cognitive Delay in Hypoxic-Ischemic Encephalopathy: A Secondary Analysis of the High-Dose Erythropoietin for Asphyxia and Encephalopathy Randomized Controlled Trial.

Orta-ağır hipoksik-iskemik ensefalopatili (HİE) 180 bebekte yapılan bu çalışmada, yaşamın 2. gününde bakılan kan Tau düzeyi, 2 yaşında serebral palsi gelişimini çok yüksek doğrulukla öngörmüş (AUC 0.90, sensitivite %88, spesifite %91) — bu performans, 4-6. günde yapılan detaylı beyin MR skorlamasıyla benzer bulunmuş. Bilişsel/dil gecikmesini öngörmede ise Tau dahil farklı bir biyobelirteç paterni (UCH-L1, S100B, NSE) daha düşük performansla ilişkili bulunmuş (AUC 0.67). Bu sonuçlar, global gelişim geriliği riski taşıyan HİE'li bebeklerde erken (2. gün) kan biyobelirteçlerinin, pahalı/erişimi sınırlı MR görüntülemeye alternatif veya tamamlayıcı olarak serebral palsi riskini erken öngörmede kullanılabileceğini düşündürüyor; ancak bilişsel gecikme için öngörü gücü daha sınırlı.

Profound Autism Prevalence and Assessment Practices in a Population-Based Study.

ABD'de 13 bölgede 2022 yılı sürveyans verisiyle 7084 sekiz yaşındaki otizmli çocuk incelenmiş; IQ verisi sadece %61, uyumsal (adaptive) işlev verisi ise sadece %56 oranında mevcut olup, "derin otizm" (profound autism) tanısını koymak için gereken veriler çocukların neredeyse yarısında eksik bulunmuş. Güncellenen (2025) tanıma göre derin otizm prevalansı 1000 çocukta 5.4 olarak hesaplanmış ve otizmli çocukların %16.5'i bu tanımı tam karşılarken %32.1'i kriterin sadece bir bölümünü karşılamış. Kullanılan tanım kriterine göre prevalans tahminlerinin %33-71 oranında değişebildiği gösterilmiş; bu durum klinisyenlerin "derin otizm" alt grubunu tanımlarken hangi kriterin kullanıldığına dikkat etmesi ve toplum bazlı değerlendirme uygulamalarının (özellikle uyumsal işlev testlerinin) iyileştirilmesi gerektiğini vurguluyor.

Fenfluramine in Rett syndrome: A multidimensional clinical study.

Klasik Rett sendromlu, ortalama 5 antiepileptik ilaca dirençli 8 hastada eklenen fenfluramin ile tüm hastalarda nöbet sıklığında >%50 azalma sağlanmış. Ayrıca klinisyen ve bakıcı tarafından değerlendirilen davranış (RSBQ), klinik şiddet (CSS, CGI-I) ve uyku bozukluğu (SDSC) skorlarında belirgin düzelme, solunum disfonksiyonunda iyileşme gözlenmiş. Hastaların %71'inde yan etki (en sık uyku hali) görülmüş ancak hiçbiri tedaviyi bırakmamış. Küçük ve kontrolsüz bir seri olmakla birlikte, fenfluraminin Rett sendromunda nöbet ötesinde çok yönlü semptomatik fayda sağlayabileceğini gösteren ilk klinik çalışma olması nedeniyle takip edilmeye değer.

Tuberous sclerosis complex and reproduction: a scoping review.

TSC hastalarında üreme sonuçlarını değerlendiren bu kapsam taramasına göre, spontan düşük oranı genel popülasyonla benzer bulunmuş. Everolimus kullanımı menstrüel döngü düzensizliğiyle ilişkilendirilmiş (etkilenen kadın oranı çalışmalar arası geniş aralıkta, %27-91.7). Bir çalışmada TSC'li kadınlarda preeklampsi riski belirgin yüksek bulunmuş (OR 2.8); fertilite, infertilite, IVF kullanımı ve menopoz/POI konularında veri yetersiz. Bu bulgular, özellikle doğurganlık çağındaki everolimus kullanan TSC hastalarında menstrüel yan etkiler ve gebelikte preeklampsi riski konusunda hastaların bilgilendirilmesi ve izlenmesi gerektiğine işaret ediyor.

Angelman sendromunda yeni bir gen tedavisi adayı duyuruldu: SKY-AS (Skylark Bio)

Klinik aşamadaki biyoteknoloji şirketi Skylark Bio, 24 Eylül 2026'da Angelman sendromu için geliştirdiği deneysel gen tedavisi adayı SKY-AS'i duyurdu. SKY-AS, UBE3A geninin çalışan bir kopyasını doğrudan nöronlara ulaştırarak eksik olan UBE3A proteininin üretimini artırmayı; böylece öğrenme, bellek, motor beceriler ve iletişimle ilişkili yolakları desteklemeyi hedefliyor. Program şu an klinik öncesi (IND-hazırlık) aşamasında — insan üzerindeki klinik denemeler henüz başlamadı; başlayabilmesi için gereken güvenlik ve hazırlık çalışmaları sürüyor. Angelman sendromunda bugün için onaylanmış, hastalığın gidişini değiştiren bir tedavi bulunmuyor; antisens oligonükleotid (ASO) çalışmaları (REVEAL, BEACON) devam ederken SKY-AS gibi gen tedavisi programlarının eklenmesi, alanın birden fazla yaklaşımla ilerlediğini gösteriyor. Duyuru Angelman Syndrome Foundation ve FAST tarafından da paylaşıldı. Bu bilgi araştırma aşamasındaki bir gelişmedir, klinik uygulama önerisi değildir; tanı ve tedavi kararları her zaman hekiminizle birlikte verilmelidir.

Phelan-McDermid sendromu sanılandan daha sık: yaklaşık her 7.300 kişide bir

Mount Sinai'deki Seaver Otizm Araştırma ve Tedavi Merkezi bilim insanlarının Autism Research dergisinde yayımladığı yeni bir araştırma, Phelan-McDermid sendromunun (PMS) yaklaşık her 7.300 kişide bir görüldüğünü — yani önceki tahminlerden belirgin biçimde daha yaygın olduğunu — ortaya koydu. PMS, çoğunlukla 22q13 bölgesindeki SHANK3 geninin kaybı ya da değişimiyle ilişkili nadir bir genetik durumdur; tıbbi, bilişsel ve davranışsal güçlüklere yol açabilir ve hastaların büyük çoğunluğu otizm spektrum bozukluğu ölçütlerini de karşılar. Çalışma, on bağımsız kaynaktan genetik testi yapılmış yaklaşık 180.000 otizmli bireyin verisini inceledi ve binlerce kişinin — büyük ölçüde genetik testin yeterince kullanılmaması nedeniyle — muhtemelen tanı almadığını buldu. Bu sonuç, otizmli çocuklarda genetik değerlendirmenin (tüm ekzom/tüm genom gibi) önemini bir kez daha vurguluyor: altta yatan bir sendromun belirlenmesi izlem ve aile danışmanlığını değiştirebilir. Bulgular, hâlihazırda birden çok PMS klinik çalışmasının sürdüğü kritik bir dönemde geldi.

Angelman sendromunda GTX-102 (apazunersen) Faz 3 Aspire çalışması sonlanım noktalarına ulaşamadı

Ultragenyx, Angelman sendromu için geliştirilen araştırma amaçlı antisens oligonükleotid (ASO) GTX-102'nin (apazunersen) Faz 3 Aspire çalışması sonuçlarını açıkladı. Çalışma, birincil sonlanım noktasına (Bayley-4 bilişsel ham puanında başlangıca göre değişim) ve ana ikincil sonlanım noktasına (Çok Alanlı Yanıt İndeksi — MDRI'da net yanıt) ulaşamadı; yani ilaç önceden belirlenen etkinlik hedeflerini karşılamadı. Ultragenyx (Emil Kakkis, MD, PhD) ve Angelman dernekleri (FAST ve Angelman Syndrome Foundation) sonucu hayal kırıklığı olarak nitelendirip araştırmaya katılan ailelere teşekkür etti; firma bir topluluk webinarı planladığını ve basın bültenini yayımladığını bildirdi. Klinik bağlam: Angelman sendromunda halen ruhsatlı, hastalığı değiştiren bir tedavi bulunmuyor; bu sonuç, gen susturma/ASO temelli yaklaşımların umut verici olmakla birlikte henüz kanıtlanmadığını ve araştırmaların sürdüğünü hatırlatıyor. Hâlihazırda bir Ultragenyx çalışmasına katılan aileler, soruları için çalışmayı yürüten hekime (PI) veya patientinquiry@ultragenyx.com adresine başvurabilir.

Yeni etki mekanizmalı antiepileptik azetukalner: Faz 3 X-TOLE2 olumlu sonuçlandı

Xenon'un geliştirdiği azetukalner (Kv7 potasyum kanal açıcısı — yeni bir etki mekanizması) fokal başlangıçlı nöbetlerde erişkinlerde yürütülen Faz 3 X-TOLE2 çalışmasında birincil son noktaya ulaştı: 25 mg dozda aylık nöbet sıklığında medyan %53,2 azalma sağlandı (plaseboda %10,4). Nöbetlerinde en az %50 azalma görülen hasta oranı 25 mg grubunda %54,8, 15 mg grubunda %37,6 idi (plaseboda %20,8). İlaç genel olarak iyi tolere edildi (en sık baş dönmesi, baş ağrısı, uyku hali, yorgunluk). Çalışmaya çoğunlukla dirençli epilepsili (ortalama beş önceki ilaç denenmiş) hastalar alındı. Xenon, ABD FDA'ya ruhsat başvurusunu 2026'nın 3. çeyreğinde planlıyor; onaylanırsa azetukalner epilepside ilk Kv7 potasyum kanal açıcı ilaç olacak. Veriler Nisan 2026'daki AAN kongresinde sunulacak. (Erişkin çalışması; araştırma aşamasındadır, henüz ruhsatlı bir tedavi değildir; bilgilendirme amaçlıdır.)

Angelman için ION582 (REVEAL): Faz 3'te ilk kohortun alımı tamamlandı

Ionis'in Angelman sendromu için geliştirdiği antisens oligonükleotid (ASO) tedavisi ION582'nin Faz 3 REVEAL çalışmasında ilk kohortun (Kohort 1) hasta alımı tamamlandı (Temmuz 2026). Angelman topluluğunun görüşleri doğrultusunda tasarlanan REVEAL çalışması, tedavinin etkinliğini ve güvenliliğini değerlendirmek üzere planlandı. ION582, UBE3A geninin normalde susturulmuş olan babadan gelen kopyasını yeniden etkinleştirmeyi hedefler. (Araştırma aşamasındadır; henüz ruhsatlı bir tedavi değildir.)

Rett gen tedavisi TSHA-102: pivotal çalışmada dozlama tamamlandı

Rett sendromu için araştırma aşamasındaki gen tedavisi TSHA-102'nin REVEAL pivotal çalışmasında dozlama tamamlandı. Faz 1/2 Part A uzun dönem verilerinde katılımcıların tamamı ince motor, kaba motor ve iletişim alanlarında en az bir gelişimsel basamak kazandı veya yeniden kazandı; kazanımlar 12 ay ve üzerinde birikmeye devam etti. Genel olarak iyi tolere edildi; tedaviyle ilişkili ciddi advers olay veya doz-kısıtlayıcı toksisite bildirilmedi. (Araştırma aşamasındadır; henüz ruhsatlı bir tedavi değildir.)

Yeni ilaç denemesi: ION337 (ASCEND)

Ionis'in ION337 ilacı için ASCEND çalışması başladı: Dravet sendromlu 2–12 yaş çocuklarda güvenlilik ve tolerabilite değerlendiriliyor. Açık etiketli çalışma hâlen katılımcı alıyor (NCT07531745).

Genetik hedefli tedaviler ilerliyor

SCN1A'yı hedefleyen antisens tedavi (zorevunersen) Faz 3 çalışmada; erken verilerde nöbet azalması ve gelişimsel kazanım bildirildi.

ASO tedavileri Faz 3'te

UBE3A'nın sessiz babadan gelen kopyasını yeniden açmayı amaçlayan antisens tedaviler (GTX-102, ION582) geç aşama çalışmalarda.

İlk ilaç + gen tedavisi

Trofinetid Rett için onaylı ilk ilaç; MECP2 gen tedavileri (TSHA-102, NGN-401) ruhsatlandırma çalışmalarında.

Erken tedavi seyri değiştiriyor

Nusinersen, risdiplam ve gen tedavisi (onasemnogene) ile erken başlanan tedavi sonuçları belirgin iyileştiriyor; yenidoğan taraması kritik.

Dizileme tanı oranını artırdı

Tüm ekzom/genom dizileme, açıklanamayan epilepsi ve gelişim geriliğinde tanı oranını belirgin yükseltti; hassas (kişiye özel) tedavinin kapısını açıyor.

Yeni antiepileptik seçenekler

Senobamat, fenfluramin, kannabidiol ve ganaksolon gibi yeni ilaçlar dirençli epilepsi ve Lennox-Gastaut'ta seçenekleri genişletiyor.

A Randomised Open-Label Comparison of Dexamphetamine and Methylphenidate in Children With Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD): Symptom Response, Adherence and Weight Impact Over 12 Months.

Stimulan kullanmamış 100 DEHB'li çocukta dekzamfetamin ve metilfenidat 1:1 randomize edilerek 12 ay takip edilmiş; her iki ilaç da DEHB belirtilerinde anlamlı ve birbirine benzer düzeyde iyileşme sağlamış, 12. ayda tedaviye devam oranları arasında anlamlı fark bulunmamış (metilfenidat %68, dekzamfetamin %56). Her iki ilaç da kilo kaybına yol açmış, ancak dekzamfetamin ile 3. ayda kilo kaybı metilfenidata göre belirgin şekilde daha fazla olmuş (-1.44 kg vs -0.31 kg). Bu bulgu, özellikle kilo kaybı endişesi olan hastalarda ilk tedavi seçimi yapılırken klinik olarak göz önünde bulundurulabilir.

Kv3.1 activation suppresses provoked and spontaneous seizures in a mouse Dravet syndrome model.

Scn1a+/- Dravet fare modelinde, tekrarlayan nöbetlerin (hem kimyasal/ısı kaynaklı hem spontan) PV+ interneuronlarda Kv3.1 potasyum kanalı ekspresyonunu azalttığı ve kanalın hücre zarından sitoplazmaya yanlış yerleştiğini göstermiş. Kv3.1'i pozitif allosterik modülatör (AUT1) ile güçlendirmek, kimyasal, ısıya bağlı ve spontan nöbetleri hem juvenil hem erişkin farelerde baskılamış. Bulgular, Kv3.1 kanalının Dravet sendromu ve diğer epilepsilerde potansiyel yeni bir tedavi hedefi olabileceğini öne sürüyor; henüz preklinik düzeyde olup insanda tedavi verisi yok.

The Impact of Epilepsy, Antiepileptic Drugs, and Adjuvant Treatments on Subclinical Atherosclerosis: A Systematic Review and Meta-Analysis.

31 çalışmanın meta-analizinde epilepsi hastalarında kontrol grubuna göre karotis intima-media kalınlığı (cIMT) ve epikardiyal yağ dokusu kalınlığı (EATT) anlamlı şekilde artmış bulunmuş; akım aracılı vazodilatasyonda (FMD) fark saptanmamış. Eski kuşak AED'ler, çoklu AED kullanımı ve enzim-indükleyici AED'ler, yeni kuşak/mono/non-enzim-indükleyici tedavilere kıyasla daha kalın cIMT ile ilişkili bulunmuş; ketojenik diyet, Atkins diyeti ve folik asit desteğinin ise cIMT üzerinde anlamlı etkisi gösterilememiş. Bu bulgular, özellikle uzun süreli çoklu veya enzim-indükleyici eski AED kullanan epilepsi hastalarında subklinik aterosklerozun erken taranması ve kardiyovasküler risk yönetiminin önemini destekliyor.

Large-Scale EHR-Based Phenotyping of an FMR1 Premutation Cohort at a Referral Hospital.

Mount Sinai sağlık sisteminde 750 FMR1 premutasyon taşıyıcısından (%98.5 kadın) oluşan, bugüne dek tek merkezde tanımlanmış en büyük EHR kohortunda, FMR1 premutasyonu resmi olarak saptanmadan önce hastaların önemli bir kısmında ilişkili tanılar (endokrin/metabolik %16.5, nöropsikiyatrik %16.3) zaten kayıtlıymış. FXAND için ilk çeyreklik gecikme 1.9 yıl, FXPOI için 1.5 yıl, ağrı/yorgunluk ve otoimmün/inflamatuar durumlar için ~1.0 yıl bulunmuş; sadece FXTAS'ta tanı öncesi gecikme saptanmamış. Bu bulgu, bu klinik tablolarla başvuran hastalarda FMR1 premutasyonunun erken düşünülüp genetik yönlendirmenin hızlandırılabileceğine işaret ediyor (not: preprint, henüz hakem değerlendirmesinden geçmemiş).

Blood-Based Biomarkers Predict Cerebral Palsy and Cognitive Delay in Hypoxic-Ischemic Encephalopathy: A Secondary Analysis of the High-Dose Erythropoietin for Asphyxia and Encephalopathy Randomized Controlled Trial.

Orta-ağır hipoksik-iskemik ensefalopatili (HİE) 180 bebekte yapılan bu çalışmada, yaşamın 2. gününde bakılan kan Tau düzeyi, 2 yaşında serebral palsi gelişimini çok yüksek doğrulukla öngörmüş (AUC 0.90, sensitivite %88, spesifite %91) — bu performans, 4-6. günde yapılan detaylı beyin MR skorlamasıyla benzer bulunmuş. Bilişsel/dil gecikmesini öngörmede ise Tau dahil farklı bir biyobelirteç paterni (UCH-L1, S100B, NSE) daha düşük performansla ilişkili bulunmuş (AUC 0.67). Bu sonuçlar, global gelişim geriliği riski taşıyan HİE'li bebeklerde erken (2. gün) kan biyobelirteçlerinin, pahalı/erişimi sınırlı MR görüntülemeye alternatif veya tamamlayıcı olarak serebral palsi riskini erken öngörmede kullanılabileceğini düşündürüyor; ancak bilişsel gecikme için öngörü gücü daha sınırlı.

Profound Autism Prevalence and Assessment Practices in a Population-Based Study.

ABD'de 13 bölgede 2022 yılı sürveyans verisiyle 7084 sekiz yaşındaki otizmli çocuk incelenmiş; IQ verisi sadece %61, uyumsal (adaptive) işlev verisi ise sadece %56 oranında mevcut olup, "derin otizm" (profound autism) tanısını koymak için gereken veriler çocukların neredeyse yarısında eksik bulunmuş. Güncellenen (2025) tanıma göre derin otizm prevalansı 1000 çocukta 5.4 olarak hesaplanmış ve otizmli çocukların %16.5'i bu tanımı tam karşılarken %32.1'i kriterin sadece bir bölümünü karşılamış. Kullanılan tanım kriterine göre prevalans tahminlerinin %33-71 oranında değişebildiği gösterilmiş; bu durum klinisyenlerin "derin otizm" alt grubunu tanımlarken hangi kriterin kullanıldığına dikkat etmesi ve toplum bazlı değerlendirme uygulamalarının (özellikle uyumsal işlev testlerinin) iyileştirilmesi gerektiğini vurguluyor.

Fenfluramine in Rett syndrome: A multidimensional clinical study.

Klasik Rett sendromlu, ortalama 5 antiepileptik ilaca dirençli 8 hastada eklenen fenfluramin ile tüm hastalarda nöbet sıklığında >%50 azalma sağlanmış. Ayrıca klinisyen ve bakıcı tarafından değerlendirilen davranış (RSBQ), klinik şiddet (CSS, CGI-I) ve uyku bozukluğu (SDSC) skorlarında belirgin düzelme, solunum disfonksiyonunda iyileşme gözlenmiş. Hastaların %71'inde yan etki (en sık uyku hali) görülmüş ancak hiçbiri tedaviyi bırakmamış. Küçük ve kontrolsüz bir seri olmakla birlikte, fenfluraminin Rett sendromunda nöbet ötesinde çok yönlü semptomatik fayda sağlayabileceğini gösteren ilk klinik çalışma olması nedeniyle takip edilmeye değer.

Tuberous sclerosis complex and reproduction: a scoping review.

TSC hastalarında üreme sonuçlarını değerlendiren bu kapsam taramasına göre, spontan düşük oranı genel popülasyonla benzer bulunmuş. Everolimus kullanımı menstrüel döngü düzensizliğiyle ilişkilendirilmiş (etkilenen kadın oranı çalışmalar arası geniş aralıkta, %27-91.7). Bir çalışmada TSC'li kadınlarda preeklampsi riski belirgin yüksek bulunmuş (OR 2.8); fertilite, infertilite, IVF kullanımı ve menopoz/POI konularında veri yetersiz. Bu bulgular, özellikle doğurganlık çağındaki everolimus kullanan TSC hastalarında menstrüel yan etkiler ve gebelikte preeklampsi riski konusunda hastaların bilgilendirilmesi ve izlenmesi gerektiğine işaret ediyor.

Angelman sendromunda yeni bir gen tedavisi adayı duyuruldu: SKY-AS (Skylark Bio)

Klinik aşamadaki biyoteknoloji şirketi Skylark Bio, 24 Eylül 2026'da Angelman sendromu için geliştirdiği deneysel gen tedavisi adayı SKY-AS'i duyurdu. SKY-AS, UBE3A geninin çalışan bir kopyasını doğrudan nöronlara ulaştırarak eksik olan UBE3A proteininin üretimini artırmayı; böylece öğrenme, bellek, motor beceriler ve iletişimle ilişkili yolakları desteklemeyi hedefliyor. Program şu an klinik öncesi (IND-hazırlık) aşamasında — insan üzerindeki klinik denemeler henüz başlamadı; başlayabilmesi için gereken güvenlik ve hazırlık çalışmaları sürüyor. Angelman sendromunda bugün için onaylanmış, hastalığın gidişini değiştiren bir tedavi bulunmuyor; antisens oligonükleotid (ASO) çalışmaları (REVEAL, BEACON) devam ederken SKY-AS gibi gen tedavisi programlarının eklenmesi, alanın birden fazla yaklaşımla ilerlediğini gösteriyor. Duyuru Angelman Syndrome Foundation ve FAST tarafından da paylaşıldı. Bu bilgi araştırma aşamasındaki bir gelişmedir, klinik uygulama önerisi değildir; tanı ve tedavi kararları her zaman hekiminizle birlikte verilmelidir.

Phelan-McDermid sendromu sanılandan daha sık: yaklaşık her 7.300 kişide bir

Mount Sinai'deki Seaver Otizm Araştırma ve Tedavi Merkezi bilim insanlarının Autism Research dergisinde yayımladığı yeni bir araştırma, Phelan-McDermid sendromunun (PMS) yaklaşık her 7.300 kişide bir görüldüğünü — yani önceki tahminlerden belirgin biçimde daha yaygın olduğunu — ortaya koydu. PMS, çoğunlukla 22q13 bölgesindeki SHANK3 geninin kaybı ya da değişimiyle ilişkili nadir bir genetik durumdur; tıbbi, bilişsel ve davranışsal güçlüklere yol açabilir ve hastaların büyük çoğunluğu otizm spektrum bozukluğu ölçütlerini de karşılar. Çalışma, on bağımsız kaynaktan genetik testi yapılmış yaklaşık 180.000 otizmli bireyin verisini inceledi ve binlerce kişinin — büyük ölçüde genetik testin yeterince kullanılmaması nedeniyle — muhtemelen tanı almadığını buldu. Bu sonuç, otizmli çocuklarda genetik değerlendirmenin (tüm ekzom/tüm genom gibi) önemini bir kez daha vurguluyor: altta yatan bir sendromun belirlenmesi izlem ve aile danışmanlığını değiştirebilir. Bulgular, hâlihazırda birden çok PMS klinik çalışmasının sürdüğü kritik bir dönemde geldi.

Angelman sendromunda GTX-102 (apazunersen) Faz 3 Aspire çalışması sonlanım noktalarına ulaşamadı

Ultragenyx, Angelman sendromu için geliştirilen araştırma amaçlı antisens oligonükleotid (ASO) GTX-102'nin (apazunersen) Faz 3 Aspire çalışması sonuçlarını açıkladı. Çalışma, birincil sonlanım noktasına (Bayley-4 bilişsel ham puanında başlangıca göre değişim) ve ana ikincil sonlanım noktasına (Çok Alanlı Yanıt İndeksi — MDRI'da net yanıt) ulaşamadı; yani ilaç önceden belirlenen etkinlik hedeflerini karşılamadı. Ultragenyx (Emil Kakkis, MD, PhD) ve Angelman dernekleri (FAST ve Angelman Syndrome Foundation) sonucu hayal kırıklığı olarak nitelendirip araştırmaya katılan ailelere teşekkür etti; firma bir topluluk webinarı planladığını ve basın bültenini yayımladığını bildirdi. Klinik bağlam: Angelman sendromunda halen ruhsatlı, hastalığı değiştiren bir tedavi bulunmuyor; bu sonuç, gen susturma/ASO temelli yaklaşımların umut verici olmakla birlikte henüz kanıtlanmadığını ve araştırmaların sürdüğünü hatırlatıyor. Hâlihazırda bir Ultragenyx çalışmasına katılan aileler, soruları için çalışmayı yürüten hekime (PI) veya patientinquiry@ultragenyx.com adresine başvurabilir.

Yeni etki mekanizmalı antiepileptik azetukalner: Faz 3 X-TOLE2 olumlu sonuçlandı

Xenon'un geliştirdiği azetukalner (Kv7 potasyum kanal açıcısı — yeni bir etki mekanizması) fokal başlangıçlı nöbetlerde erişkinlerde yürütülen Faz 3 X-TOLE2 çalışmasında birincil son noktaya ulaştı: 25 mg dozda aylık nöbet sıklığında medyan %53,2 azalma sağlandı (plaseboda %10,4). Nöbetlerinde en az %50 azalma görülen hasta oranı 25 mg grubunda %54,8, 15 mg grubunda %37,6 idi (plaseboda %20,8). İlaç genel olarak iyi tolere edildi (en sık baş dönmesi, baş ağrısı, uyku hali, yorgunluk). Çalışmaya çoğunlukla dirençli epilepsili (ortalama beş önceki ilaç denenmiş) hastalar alındı. Xenon, ABD FDA'ya ruhsat başvurusunu 2026'nın 3. çeyreğinde planlıyor; onaylanırsa azetukalner epilepside ilk Kv7 potasyum kanal açıcı ilaç olacak. Veriler Nisan 2026'daki AAN kongresinde sunulacak. (Erişkin çalışması; araştırma aşamasındadır, henüz ruhsatlı bir tedavi değildir; bilgilendirme amaçlıdır.)

Angelman için ION582 (REVEAL): Faz 3'te ilk kohortun alımı tamamlandı

Ionis'in Angelman sendromu için geliştirdiği antisens oligonükleotid (ASO) tedavisi ION582'nin Faz 3 REVEAL çalışmasında ilk kohortun (Kohort 1) hasta alımı tamamlandı (Temmuz 2026). Angelman topluluğunun görüşleri doğrultusunda tasarlanan REVEAL çalışması, tedavinin etkinliğini ve güvenliliğini değerlendirmek üzere planlandı. ION582, UBE3A geninin normalde susturulmuş olan babadan gelen kopyasını yeniden etkinleştirmeyi hedefler. (Araştırma aşamasındadır; henüz ruhsatlı bir tedavi değildir.)

Rett gen tedavisi TSHA-102: pivotal çalışmada dozlama tamamlandı

Rett sendromu için araştırma aşamasındaki gen tedavisi TSHA-102'nin REVEAL pivotal çalışmasında dozlama tamamlandı. Faz 1/2 Part A uzun dönem verilerinde katılımcıların tamamı ince motor, kaba motor ve iletişim alanlarında en az bir gelişimsel basamak kazandı veya yeniden kazandı; kazanımlar 12 ay ve üzerinde birikmeye devam etti. Genel olarak iyi tolere edildi; tedaviyle ilişkili ciddi advers olay veya doz-kısıtlayıcı toksisite bildirilmedi. (Araştırma aşamasındadır; henüz ruhsatlı bir tedavi değildir.)

Yeni ilaç denemesi: ION337 (ASCEND)

Ionis'in ION337 ilacı için ASCEND çalışması başladı: Dravet sendromlu 2–12 yaş çocuklarda güvenlilik ve tolerabilite değerlendiriliyor. Açık etiketli çalışma hâlen katılımcı alıyor (NCT07531745).

Genetik hedefli tedaviler ilerliyor

SCN1A'yı hedefleyen antisens tedavi (zorevunersen) Faz 3 çalışmada; erken verilerde nöbet azalması ve gelişimsel kazanım bildirildi.

ASO tedavileri Faz 3'te

UBE3A'nın sessiz babadan gelen kopyasını yeniden açmayı amaçlayan antisens tedaviler (GTX-102, ION582) geç aşama çalışmalarda.

İlk ilaç + gen tedavisi

Trofinetid Rett için onaylı ilk ilaç; MECP2 gen tedavileri (TSHA-102, NGN-401) ruhsatlandırma çalışmalarında.

Erken tedavi seyri değiştiriyor

Nusinersen, risdiplam ve gen tedavisi (onasemnogene) ile erken başlanan tedavi sonuçları belirgin iyileştiriyor; yenidoğan taraması kritik.

Dizileme tanı oranını artırdı

Tüm ekzom/genom dizileme, açıklanamayan epilepsi ve gelişim geriliğinde tanı oranını belirgin yükseltti; hassas (kişiye özel) tedavinin kapısını açıyor.

Yeni antiepileptik seçenekler

Senobamat, fenfluramin, kannabidiol ve ganaksolon gibi yeni ilaçlar dirençli epilepsi ve Lennox-Gastaut'ta seçenekleri genişletiyor.